mjr Marian Bernaciak ps. „Orlik”

Urodził się 6 marca 1917 roku w Zalesiu koło Ryk. Przygotowanie wojskowe uzyskał w Mazowieckiej Szkole Podchorążych Artylerii w Zambrowie. Ukończył ją w 1938 roku w stopniu podchorążego, otrzymując przydział mobilizacyjny do 2. Pułku Artylerii Ciężkiej Ziemi Chełmskiej. W jego szeregach przeszedł kampanię wrześniową. Działalność konspiracyjną Marian Bernaciak rozpoczynał w szeregach Związku Walki Zbrojnej, a następnie po zmianie nazwy w Armii Krajowej. Marian Bernaciak przyjął pseudonim „Orlik”. Stanął na czele zawiązku oddziału partyzanckiego, który wkrótce rozrósł się do kompanii i wszedł w skład sławnego OP I/15 pp. „Wilki” AK. W czasie akcji „Burza" liczył już około 300 ludzi. Po zakończeniu walk z Niemcami „Orlik” najpierw rozwiązał oddział, lecz w połowie sierpnia odtworzył go i ruszył na pomoc ogarniętej powstaniem Warszawie. Sowieci udaremnili te zamiary. „Orlik” ponownie odtworzył swój oddział w marcu 1945 roku w reakcji na prześladowania byłych akowców przez komunistyczne władze, a także w odpowiedzi na akty bezprawia ze strony UB i NKWD wobec miejscowej ludności. W marcu Marian Bernaciak zostaje dowódcą całego zgrupowania oddziałów partyzanckich 15 pp. „Wilków” AK pod okupacją sowiecką. Po powołaniu Zrzeszenia WiN we wrześniu 1945 roku objął funkcję komendanta referatu bezpieczeństwa Inspektoratu Puławy. Jego zgrupowanie zasłynęło jako jedna z najlepiej zorganizowanych i najsilniejszych formacji antykomunistycznego podziemia. W lipcu 1945 roku „Orlik” dysponował blisko 290 żołnierzami. Setki akcji bojowych, brawurowe ataki, a jednocześnie żelazna dyscyplina panująca wewnątrz oddziału całkowicie zjednały mu okoliczną ludność, która widziała w nim swojego autentycznego obrońcę. Na początku lutego 1946 roku komuniści zaplanowali wielką operację rozbicia ugrupowania „Orlika”. Marian Bernaciak posiadał doskonale rozwiniętą siatkę wywiadowczą, dzięki czemu zawczasu wiedział o ruchach komunistycznego wojska. Zginął 24 czerwca 1946 roku wraz z żołnierzami ochrony osobistej w zorganizowanej przez komunistów zasadzce.