Stanisław Adamski

Urodził się 12.04.1875 biskup rzymskokatolicki, publicysta, propagator spółdzielczości. Od 1899 wikary przy katedrze gnieźnieńskiej, od 1904 kanonik kolegiaty Św. Marii Magdaleny w Poznaniu. Prezes Związku Spółdzielni Polskich, sekretarz generalny Diecezjalnego Związku Katolickich Towarzystw Robotników Polskich, a od 1916 członek tajnego Międzypartyjnego Komitetu w Poznaniu. W latach 1918–1919 przewodniczył Komisariatowi Naczelnej Rady Ludowej, kierującej powstaniem wielkopolskim, współzałożyciel Uniwersytetu Poznańskiego i kierownik tamtejszej Katedry Spółdzielczości. 1922–1923 członek Rady Finansowej przy Ministrze Skarbu, 1924–1927 prezes Unii Związków Spółdzielczych, dyrektor naczelny Instytutu Akcji Katolickiej, a od 1930 biskup katowicki, organizator Katolickiej Agencji Prasowej. Działalność parlamentarna: poseł w latach 1919–1922, senator 1922–1927. Od początku wojny figurował na niemieckim liście gończym, ale nie został aresztowany, gdy w końcu 1939 niemieckie władze okupacyjne zarządziły na terenie Śląska wprowadzenie dokumentów z podaniem narodowości i języka ojczystego, biskup zalecił poufnie, aby deklarować niemieckość, unikając tak podstaw do prześladowań. Postawa większości Ślązaków zaskoczyła okupantów i przeszkodziła wysiedleniom. W latach 1941–1945 deportowany wraz z najbliższymi współpracownikami do Generalnego Gubernatorstwa, zamieszkał w Warszawie. Pełnił funkcję honorowego prezesa Rady Społecznej przy Biurze Zachodnim Delegatury Rządu RP na Kraj. W powstaniu warszawskim niósł pomoc rannym i rozgrzeszał umierających, odprawiał nabożeństwa. W 1945 powrócił do Katowic i współtworzył polską administrację kościelną na Ziemiach Odzyskanych. W okresie 1952–1956 deportowany przez władze komunistyczne z terenu diecezji, uwięziony w klasztorze w Lipnicy koło Szamotuł. W 1956 powrócił do Katowic. Zmarł 12.11.1967 w Katowicach w wieku 93 lat, pochowany w krypcie katedry w Katowicach.