Sanitariuszka - Dziennik Historii

Urodziła się Wanda Chodkowska. Była zakonnicą ze Zgromadzenia Sióstr Urszulanek Serca Jezusa Konającego w Warszawie. Nosiła imię zakonne Anicilla. Chodkowska była sanitariuszką w Armii Krajowej. Służyła w oddziale „Bakcyl”. Poległa już pierwszego dnia powstania warszawskiego w drodze do rannego żołnierza.

Urodziła się Ewa Matuszewska ps. „Mewa”. Harcerka służby sanitarnej Szarych Szeregów. Podczas powstania Warszawskiego, kierowniczka sanitariatu w pułku „Baszta”.

W Plosie (obecnie Rosja) urodziła Lidia Lwow-Eberle sanitariuszka AK, Panna Wyklęta, narzeczona majora Zygmunta Szendzielarza ps. „Łupaszka”.

W Białymstoku urodziła się Wanda Czarnecka-Minkiewicz ps. „Danka”, sanitariuszka w zgrupowaniu mjr. „Łupaszki”, łączniczka między 5. i 6. Brygadą Wileńską Armii Krajowej. Pośmiertnie odznaczona Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

W Warszawie urodziła się Zofia Jastrzębska - Kowalewska. W konspiracji działała od września 1940 roku, wstąpiła do ZWZ, następnie do AK. Od 1 maja 1944 roku w WSK Sekcja Sanitarna przy ul. Słonecznej 50, jako patrolowa-sekcyjna, pod Jej dowództwem znajdowało się 5 sanitariuszek i 2 łączniczki.

Urodziła się łączniczka i sanitariuszka Franciszka Tuszko ps. „Hanka”. Podczas Powstania Warszawskiego walczyła na Starym Mieście w batalionie NOW-AK „Gustaw”.

Urodziła się Izabella Wilbik sanitariuszka i łączniczka Armii Krajowej uczestniczka Powstania Warszawskiego, poległa w mając 16 lat.

Urodziła się we wsi Guszczewina na Podlasiu sanitariuszka 5 Wileńskiej Brygady AK Danuta Siedzikówna ps. „Inka”. Została rozstrzelana przez komunistów w 1946 roku.

Urodziła się sanitariuszka z Powstania Warszawskiego Zofia Riedel ps. „Ster”. Zamordowana przez Niemców mając 15 lat podczas Rzezi Woli.

Urodziła się Różyczka Goździewska, 8 letnia sanitariuszka, uczestniczka powstania warszawskiego. Swoją służbę pełniła w szpitalu przy ulicy Moniuszki 11. Jej ogromne poświęceniu pozwoliło uratować życie wielu ludzi. Przeżyła wojnę, zmarła we Francji w 1989 roku.

Poległa w️ Powstaniu Warszawskim pierwsza dziewczyna z Batalionu „Zośka” Anna Wajcowicz ps. „Hanka Kołczanka”, miała tylko 20 lat. Była sanitariuszką i łączniczką oraz wywiadowcą II Oddziału Komendy Głównej AK. Odznaczona Krzyżem Walecznych. W czasie okupacji została studentką Wydziału Architektury tajnej Politechniki Warszawskiej. W roku 1942 wstąpiła do polskiego ruchu oporu.

Podczas rzezi Woli została zamordowana 16-letnia harcerka i sanitariuszka Armii Krajowej Danuta Bobik ps. „Wisła”.

Podczas niemieckiego nalotu na szpital przy ul. Chełmskiej 19 zginęła Maria Sawicz ps. „Sawa”, 21-letnia sanitariuszka z Powstania Warszawskiego z batalionu „Oaza”.

W Powstaniu Warszawskim pod gruzami gmachu Poczty Głównej przy pl. Napoleona podczas niemieckiego bombardowania zginęła Teresa Maria Hulewicz. Była sanitariuszką i łączniczką w Batalionie „Kiliński” - 2. kompania „Szare Szeregi”.

W Warszawie zginęła niosąc pomoc swojemu dowódcy Wacławowi Dunin-Karwickiemu ps. „Luty” 16 letnia Irena Schirtładze ps. „Irka”. Była sanitariuszką batalionu „Parasol”. Córka oficera gruzińskiego Arkadiusza Schirtladze zamordowanego w Katyniu. Pośmiertnie odznaczona Krzyżem Walecznych i Krzyżem Powstańczym.

W wieku 21 lat w Powstaniu Warszawskim zginęła (dzień po swoim ukochanym Andrzeju Romockim ps. „Morro”) trafiona w głowę, niosąc jedzenie dla kolegów leżących w piwnicach Lidia Daniszewska ps. „Lidka” sanitariuszka batalionu „Zośka”. Odznaczona dwukrotnie Krzyżem Walecznych.

Zmarła w wyniku odniesionych dwa dni wcześniej ran, podczas udzielania pomocy rannemu żołnierzowi, Izabella Wilbik ps. „Iza” sanitariuszka i łączniczka Armii Krajowej zgrupowania „Radosław”. Miała zaledwie 16 lat.

Niemcy zamordowali grupę dziewcząt – łączniczek i sanitariuszek batalionu „Zośka” wziętych do niewoli dzień wcześniej. Były to: Krystyna Niżyńska ps. „Zakurzona”, miała 16 lat, Barbara Plebańska ps. „Ola”, miała 22 lata, Grażyna Zasacka ps. „Grażyna”, miała 22 lata, Irena Kowalska-Wuttke ps. „Irka”, miała 24 lata. Ich ciał nigdy nie odnaleziono.

Poległa na Mokotowie w starciu z niemieckimi czołgami 21-letnia Kasia Borowińska, sanitariuszka i łączniczka z Powstania Warszawskiego. Odznaczona Krzyżem Walecznych

Rozstrzelana przez Niemców została Ewa Matuszewska ps. „Mewa”. Harcerka służby sanitarnej Szarych Szeregów. Podczas powstania Warszawskiego, kierowniczka sanitariatu w pułku „Baszta”.

Na oczach spędzonych mieszkańców Lipy, wioski niedaleko Stalowej Woli mordercy z LWP/UB zamordowali sanitariuszkę i łączniczkę oddziału NSZ Anielę Życzyńską ps. „Ania”. Przed śmiercią związali jej ręce od tyłu, zasłonili oczy, zalali gipsem usta aby nie mogła krzyknąć „Niech żyje Polska!” następnie ją zastrzelili.

Sanitariuszka i łącznika 5. Wileńskiej Brygady AK, niespełna 18- letnia Danuta Siedzikówna ps. „Inka” skazana została na śmierć przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Gdańsku.

Zmarła Lidia Lwow-Eberle, żołnierz Armii Krajowej, legendarna sanitariuszka oddziału „Łupaszki”, towarzyszka życia mjr. Zygmunta Szendzielarza ps. „Łupaszka”.

Zmarła nauczycielka, artysta plastyk Wanda Zalewska-Zdun ps. „Rawicz”. W wieku 18 lat brała udział w Powstaniu Warszawskim jako sanitariuszka. Miała 94 lata.