Profil

Zofia Kossak-Szczucka

Odznaczenia

Order Orła Białego Order Orła Białego Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Złoty Krzyż Zasługi

Opis

Zofia Kossak-Szczucka (1889–1968) była wybitną polską pisarką, publicystką i działaczką konspiracyjną, jedną z najważniejszych postaci polskiego życia intelektualnego XX wieku. Urodziła się 10 sierpnia 1889 r. w Kośminie (obecnie Kośmin Wielki) w rodzinie o silnych tradycjach artystycznych i patriotycznych. Była wnuczką malarza Juliusza Kossaka i córką Tadeusza Kossaka, co od najmłodszych lat kształtowało jej wrażliwość na historię i kulturę narodową.

Po ukończeniu nauki w kraju i za granicą (m.in. w Szwajcarii) zajęła się działalnością literacką. Jej twórczość, silnie osadzona w tradycji chrześcijańskiej i narodowej, przyniosła jej szerokie uznanie. Do najważniejszych dzieł należą powieści historyczne „Krzyżowcy”, „Bez oręża”, „Złota wolność”, a także wspomnieniowa książka „Pożoga”, opisująca dramatyczne wydarzenia rewolucji bolszewickiej na Kresach. Kossak-Szczucka była pisarką głęboko wierzącą, a jej poglądy często wywoływały żywe dyskusje w środowiskach intelektualnych.

Podczas II wojny światowej aktywnie zaangażowała się w działalność konspiracyjną. W 1942 r. była współzałożycielką Rady Pomocy Żydom „Żegota”, jedynej w okupowanej Europie państwowej organizacji podziemnej powołanej do ratowania Żydów. W tym samym roku ogłosiła głośny „Protest”, w którym publicznie potępiła zagładę narodu żydowskiego, wzywając Polaków do moralnego sprzeciwu wobec niemieckich zbrodni.

W 1943 r. została aresztowana przez Gestapo i osadzona na Pawiaku, a następnie deportowana do KL Auschwitz-Birkenau. Dzięki staraniom polskiego podziemia została wykupiona i odzyskała wolność, po czym kontynuowała działalność konspiracyjną aż do końca wojny. Po 1945 r., wobec represji komunistycznych, wyemigrowała do Wielkiej Brytanii, gdzie pozostała przez kilkanaście lat.

Do Polski powróciła w 1957 r. Zmarła 9 kwietnia 1968 r. w Bielsku-Białej. Pośmiertnie została uhonorowana tytułem Sprawiedliwej wśród Narodów Świata. Zofia Kossak-Szczucka pozostaje symbolem odwagi cywilnej, odpowiedzialności moralnej i bezkompromisowej postawy w obliczu największych tragedii XX wieku.

Miejsca pamięci:

Dziennik historii

8 Sierpnia 1889 137 lat temu
Urodziła się pisarka Zofia Kossak-Szczucka, podczas II wojny światowej współtworzyła Front Odrodzenia Polski i Radę Pomocy Żydom „Żegota”.
Zobacz dziennik postaci

Kadry z historii

Zofia Kossak-Szczucka