Profil

Włodzimierz Gedymin

Odznaczenia

Krzyż Walecznych Krzyż Walecznych Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski

Opis

Pułkownik Włodzimierz Gedymin (ur. 23 czerwca 1915 roku w Petersburgu, zm. 17 czerwca 2012 roku) był jednym z wybitnych polskich lotników – bohaterem Kampanii Wrześniowej, żołnierzem Armii Krajowej i doświadczonym pilotem cywilnym. Jego życiorys stanowi przykład połączenia patriotyzmu, odwagi i zawodowego poświęcenia.

Włodzimierz Gedymin pochodził z rodziny o głębokich tradycjach patriotycznych – jego przodkowie brali udział w powstaniu styczniowym. Urodził się w czasie I wojny światowej w Petersburgu, a po rewolucji bolszewickiej rodzina powróciła do Polski, osiedlając się w Poznaniu. Już jako młody chłopiec interesował się lotnictwem – ukończył kursy szybowcowe i samolotowe w ramach Przysposobienia Wojskowego Lotniczego oraz działał w Aeroklubie Poznańskim.

W 1934 roku zdał maturę i wstąpił do Centrum Wyszkolenia Oficerów Lotnictwa w Dęblinie, które ukończył trzy lata później w stopniu podporucznika pilota. Został przydzielony do jednostki myśliwskiej, gdzie doskonalił swoje umiejętności lotnicze. W przededniu wojny służył w 131 Eskadrze Myśliwskiej wchodzącej w skład Armii „Poznań”.

Podczas Kampanii Wrześniowej 1939 roku uczestniczył w walkach powietrznych przeciwko niemieckiej Luftwaffe. W ciągu kilku dni zestrzelił trzy niemieckie samoloty – dwa w rejonie Poznania i jeden w okolicach Koła. Za swoje czyny został ranny, ale mimo odniesionych obrażeń kontynuował służbę. Był jednym z nielicznych polskich pilotów, którym udało się odnieść sukcesy w tak nierównych warunkach bojowych.

Po kapitulacji Gedymin nie przedostał się na Zachód, lecz pozostał w kraju i włączył się w działalność konspiracyjną. Jako żołnierz Armii Krajowej uczestniczył w przygotowaniach i realizacji akcji o kryptonimie „Most III”, której celem było przekazanie aliantom fragmentów niemieckiej rakiety V-2. Brał też udział w organizowaniu zrzutów alianckich oraz w szkoleniu konspiracyjnych lotników. Jego działalność wiązała się z ogromnym ryzykiem – za pomoc partyzantom groziła natychmiastowa egzekucja.

Po zakończeniu wojny Włodzimierz Gedymin nie zrezygnował z latania. Pracował jako pilot w Polskich Liniach Lotniczych LOT, a następnie jako pilot sanitarny i instruktor. W czasach komunistycznych, z powodu przeszłości w Armii Krajowej, był inwigilowany i pomijany przy awansach, jednak nie przerwał kariery zawodowej. W kolejnych latach pracował w Zarządzie Ruchu Lotniczego i Lotnisk Komunikacyjnych, a w latach 70. latał jako pilot samolotów rolniczych w Algierii, Egipcie i Sudanie. Na emeryturę przeszedł w 1982 roku.

Za swoją służbę wojenną i powojenną Gedymin został wielokrotnie odznaczony. Otrzymał m.in. Order Virtuti Militari, Krzyż Walecznych, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski oraz Krzyż Partyzancki. W 2007 roku uhonorowano go tytułem Honorowego Obywatela Miasta Poznania. Zmarł 17 czerwca 2012 roku w Pułtusku i został pochowany na Cmentarzu Zasłużonych Wielkopolan w Poznaniu.

Miejsca pamięci:

Kadry z historii

Pułkownik pilot Włodzimierz Gedymin