ppor. Henryk Wieliczko ps. „Lufa”

ppor. Henryk Wieliczko ps. „Lufa”

Odznaczenia

Krzyż Walecznych
Krzyż Walecznych
Medal
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski

Urodził się 18 sierpnia 1922 roku w Wilnie. Działalność partyzancką rozpoczął we wrześniu 1943 w oddziale kpt. Wincentego Mroczkowskiego. W szeregach 5 Brygady Wileńskiej AK walczył od początku jej istnienia, Schwytany przez Sowietów, trafił do 6 batalionu zapasowego II Armii „ludowego” WP formującego się w Dojlidach k. Białegostoku. Tego samego dnia zdezerterował i dołączył do mjr. „Łupaszki”. Wiosną 1945 objął stanowisko zastępcy dowódcy 4 szwadronu w odtwarzanej na Białostocczyźnie 5 Brygadzie Wileńskiej AK. W trakcie służby w brygadzie otrzymał awans do stopnia wachmistrza oraz Krzyż Walecznych. Po drugim już rozwiązaniu brygady, we wrześniu 1945, kontynuował działalność niepodległościową w szeregach patroli dywersyjnych na Pomorzu. W końcu marca 1946 mjr „Łupaszka” powierzył mu zadanie przedarcia się przez teren Warmii i Mazur na Białostocczyznę, celem ściągnięcia na Pomorze zdemobilizowanych rok wcześniej żołnierzy 5 Brygady. Zebrawszy ochotników po raz drugi przemierzył samochodem teren Warmii i Mazur, docierając do miejsca formowania brygady w okolicach Sztumu. Dowodził pierwszym patrolem partyzanckim 5 Brygady Wileńskiej AK na Pomorzu, a następnie 4 kadrowym szwadronem. Jego akcje cechował dynamizm, umiejętność panowania nad rozwojem sytuacji oraz zdolność podejmowania błyskawicznych decyzji. Pododdział 5 Brygady jako jedyny dotrwał też do amnestii 1947, kiedy to uległ samorozwiązaniu. Po demobilizacji 4 szwadronu ppor. Wieliczko pozostał w szeregach działającej na Podlasiu i Białostocczyźnie 6 Brygady Wileńskiej AK. Zadenuncjowany przez agenta UB, 26 VI 1948 został aresztowany na stacji kolejowej w Siedlcach i postrzelony w trakcie próby ucieczki. Mimo bardzo ciężkiego śledztwa w WUBP w Lublinie zachował niezwykle godną postawę. Skazany na karę śmierci przez WSR w Lublinie, został zamordowany 14 marca 1949 roku w więzieniu na Zamku.

Pokaż więcej

DZIENNIK HISTORII: ZOBACZ WIĘCEJ

18 Sierpnia 1922 (104 lata temu)

Dziennik Historii Polski
Urodził się w Wilnie podporucznik Henryk Wieliczko ps. „Lufa”. Był dowódcą 4. szwadronu 5. Wileńskiej Brygady AK i działaczem zbrojnego podziemia niepodległościowego z lat 1944–1963. Brał udział m.in. w bitwie z Niemcami 31 stycznia 1944 pod Worzianami oraz walczył z partyzantką sowiecką 2 lutego 1944 roku pod Radziuszami.

13 Grudnia 1946 (80 lat temu)

We wsi Niemyje-Skłody w województwie podlaskim, oddział Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i funkcjonariusze UB urządzili obławę na żołnierzy 4. Szwadronu 5. Brygady Wileńskiej pod dowództwem podporucznika Henryka Wieliczko ps. „Lufa”.

Miejsca pamięci: ZOBACZ WIĘCEJ

Kadr historii: ZOBACZ WIĘCEJ

DZIENNIK HISTORII POLSKI

13 Marca
1893 (133 lata temu)
Urodził się pułkownik i dowódca Wileńskiej Brygady Kawalerii Konstanty Drucki-Lubecki. Został aresztowany i przewieziony do Starobielska, zamordowany przez NKWD w Charkowie.
1940 (86 lat temu)
Rozpoczęło się przez Niemców mordowanie pacjentów Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Kochanówce. Szacuje się, że śmierć poniosło ponad 550 osób.
1941 (85 lat temu)
W obozie koncentracyjnym Dachau zamęczony został więzień Fortu VII ks. Julian Dembinski. Po wybuchu Powstania Wielkopolskiego pełnił funkcję kapelana tworzonych kompanii. 24 sierpnia 1920 roku, jako ochotnik założył mundur. Przydzielono go do I Kompanii Sanitarnej w I Wielkopolskiej Dywizji Ochotniczej.
1942 (84 lata temu)
Maciej Aleksy Dawidowski ps. „Alek” z Organizacji Małego Sabotażu „Wawer” wypisał na murach Muzeum Narodowego w Warszawie wielkimi literami: „Ludu W-wy jam tu. Kiliński Jan”. Pomnik Jana Kilińskiego został przez władze niemieckie zdemontowany i ukryty w muzeum w odwecie za usunięcie niemieckiej tablicy z pomnika Mikołaja Kopernika.
1943 (83 lata temu)
Początek likwidacji krakowskiego getta przez Niemców.
1945 (81 lat temu)
Sotnia UPA napadła na miejscowość Chorobrów w powiecie sokalskim w województwie lwowskim. Śmierć poniosło 40 osób.
1948 (78 lat temu)
Funkcjonariusze Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego aresztowali Józefa Figarskiego ps. „Śmiały”, żołnierza Armii Krajowej Zgrupowania Eugeniusza Kaszyńskiego ps. „Nurt”, członka Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość.
1953 (73 lata temu)
Zmarł w więzieniu aresztowany przez NKWD wicepremier i w latach 1934-45 Delegat Rządu RP na Kraj Jan Stanisław Jankowski.
Miejsca pamięci

LICZBA MIEJSC PAMIĘCI

© 2019 -   pamietajskadjestes.pl - Wszelkie prawa zastrzeżone