płk Władysław Belina-Prażmowski

Władysław Zygmunt Belina-Prażmowski urodził się 3 maja 1888 roku w Ruszkowcu pod Opatowem. Przeszedł do historii jako legendarny twórca i wskrzesiciel nowoczesnej polskiej kawalerii, zyskując miano pierwszego ułana II Rzeczypospolitej. Pochodził z rodziny ziemiańskiej o głębokich tradycjach patriotycznych - jego ojciec Hipolit był uczestnikiem powstania styczniowego. Młody Władysław odebrał staranne wykształcenie, studiując górnictwo na Politechnice Lwowskiej oraz w Akademii Górniczej w Leoben. Już od 1909 roku mocno zaangażował się w działalność niepodległościową, wstępując do tajnego Związku Walki Czynnej oraz jawnego Związku Strzeleckiego, gdzie pod okiem Józefa Piłsudskiego zdobywał pierwsze stopnie oficerskie i współtworzył struktury strzeleckie na emigracji.

Momentem, który na zawsze ugruntował jego legendę, był wybuch I wojny światowej. W nocy z 2 na 3 sierpnia 1914 roku na czele słynnej „ułańskiej siódemki” przekroczył granicę zaboru rosyjskiego, przeprowadzając pierwszy regularny patrol zwiadowczy na rzecz formujących się strzelców. Ten brawurowy czyn dał początek kawalerii Legionów Polskich. Belina-Prażmowski objął dowództwo nad nowo powstałym szwadronem, który szybko rozrósł się do rozmiarów 1. Pułku Ułanów Legionów Polskich, a jego żołnierzy zaczęto dumnie nazywać „beliniakami”. Walcząc u boku Piłsudskiego, dał się poznać jako dowódca niezwykle odważny, o wielkim temperamencie i ułańskiej fantazji. Po kryzysie przysięgowym w 1917 roku odmówił złożenia przysięgi na wierność państwom centralnym, za co został internowany, a następnie zajął się na krótko gospodarowaniem w majątku ziemskim.

W listopadzie 1918 roku natychmiast powrócił do czynnej służby w odrodzonym Wojsku Polskim. Podczas wojny polsko-bolszewickiej dowodził I Brygadą Jazdy, wsławiając się w kwietniu 1919 roku spektakularnym, śmiałym zajęciem Wilna, co uznano za jeden z największych sukcesów polskiego oręża w tej kampanii. Ze względu na dramatycznie pogarszające się zdrowie, nadszarpnięte latami ciężkich walk w siodle, w 1920 roku musiał opuścić front i ostatecznie w stopniu pułkownika kawalerii przeszedł w stan spoczynku. Osiadł na ziemi janowskiej, jednak jego talenty organizacyjne sprawiły, że upomniała się o niego polityka. Związany z obozem sanacyjnym, w latach 1931-1933 sprawował prestiżowy urząd prezydenta Krakowa, a w latach 1933-1937 pełnił funkcję wojewody lwowskiego. Za wybitne zasługi na polu walki został odznaczony m.in. Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz pięciokrotnie Krzyżem Walecznych. Pułkownik Władysław Belina-Prażmowski zmarł przedwcześnie 13 października 1938 roku w Wenecji w wieku zaledwie 50 lat. Spoczął z najwyższymi honorami wojskowymi w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie, pozostając symbolem ułańskiej tradycji.