kpt. Andrzej Romocki ps. „Morro”

Andrzej Romocki, znany pod pseudonimem „Morro”, urodził się 16 kwietnia 1923 roku w Warszawie. Był synem Pawła Romockiego, ministra komunikacji, i dorastał w atmosferze głębokiego patriotyzmu. W przeciwieństwie do wielu kolegów z batalionu „Zośka”, nie należał do „Pomarańczarni”, lecz był aktywnym członkiem 21. Warszawskiej Drużyny Harcerskiej. Edukację odebrał w Gimnazjum i Liceum Towarzystwa Ziemi Mazowieckiej, a podczas okupacji studiował na tajnych kursach w Szkole Głównej Handlowej.

Działalność konspiracyjną rozpoczął już w 1940 roku w organizacji PET, która później zasiliła Szare Szeregi. Jako naturalny lider szybko piął się w hierarchii struktur dywersyjnych. Po utworzeniu batalionu „Zośka” objął dowodzenie nad 2. kompanią „Rudy”. Brał udział w kluczowych operacjach bojowych, w tym w akcji pod Sieczychami oraz akcji „Wilanów”. W opinii podwładnych i przełożonych uchodził za dowódcę wybitnie opanowanego, wymagającego i posiadającego niezwykły zmysł taktyczny.

W czasie Powstania Warszawskiego przeszedł jeden z najcięższych szlaków bojowych: od Woli, przez Stare Miasto, aż po Czerniaków. Największą sławę przyniosła mu noc z 30 na 31 sierpnia 1944 roku, kiedy dokonał czynu niemal niemożliwego. Jako jedyny dowódca zdołał przeprowadzić swój oddział powierzchnią przez Ogród Saski ze Starówki do Śródmieścia. Wykorzystując zdobyczne niemieckie mundury (panterki) oraz biegłą znajomość języka niemieckiego, zmylił posterunki wroga i uniknął masakry swoich ludzi w kanałach. Za ten heroiczny wyczyn został uhonorowany Orderem Virtuti Militari V klasy.

Andrzej Romocki zginął 15 września 1944 roku na Czerniakowie, w rejonie ulicy Solec. Został trafiony przez snajpera w serce, gdy osobiście nawiązywał kontakt z placówką żołnierzy berlingowców przeprawiających się przez Wisłę. Miał wówczas zaledwie 21 lat. Został pośmiertnie awansowany do stopnia kapitana. Spoczywa na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w kwaterze batalionu „Zośka”, obok swojego brata Jana Romockiego „Bonawentury”. Jego postać pozostaje symbolem żołnierza, który potrafił połączyć bezwzględną skuteczność bojową z etyką i odpowiedzialnością za podległych mu ludzi.