







Generał Stanisław Sosabowski (ur. 8 maja 1892 r. w Stanisławowie) był jednym z najwybitniejszych polskich dowódców II wojny światowej, symbolem odwagi, żołnierskiej rzetelności i bezkompromisowości. Pochodził z rodziny o silnych tradycjach patriotycznych. Jako młody człowiek działał w organizacji „Strzelec”, a w latach 1914–1918 służył w armii austro-węgierskiej, zdobywając doświadczenie frontowe.
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wstąpił do tworzącego się Wojska Polskiego. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej, szybko awansując dzięki kompetencjom i zdolnościom organizacyjnym. W okresie międzywojennym pełnił funkcje sztabowe i dowódcze; w 1939 r. dowodził 21 Pułkiem Piechoty „Dzieci Warszawy” i podczas obrony stolicy wykazał się wyjątkową determinacją.
Po kapitulacji Warszawy uniknął niewoli i przedostał się przez Słowację i Węgry do Francji, a następnie do Wielkiej Brytanii. Tam został powołany do tworzenia polskich sił powietrznodesantowych — w efekcie powstała w 1941 r. 1 Samodzielna Brygada Spadochronowa. Sosabowski kładł duży nacisk na wyszkolenie i niezależność formacji, przewidując jej rolę w przyszłych operacjach aliantów.
Najbardziej znanym epizodem jego służby była operacja „Market Garden” we wrześniu 1944 r. — aliancka próba sforsowania Renu i szybkiego wkroczenia do Niemiec. Sosabowski, sceptyczny wobec planu, trafnie oceniał związane z nim ryzyka. Jego brygada została użyta z opóźnieniem i w bardzo trudnych warunkach, a mimo to polscy spadochroniarze walczyli z wielkim poświęceniem pod Arnhem. Po klęsce operacji część brytyjskich dowódców próbowała przerzucić winę na generała, w rezultacie czego został odsunięty od dowodzenia.
Po wojnie, nie mogąc wrócić do komunistycznej Polski, pozostał na emigracji w Wielkiej Brytanii, podejmując prace fizyczne, m.in. w fabryce i magazynach. Nadal działał w środowiskach kombatanckich i cieszył się szacunkiem dawnych żołnierzy. Zmarł 25 września 1967 r. w Londynie i został pochowany w Newark.
Po 1989 r. dokonano pełnej rehabilitacji generała. W 2006 r. został pośmiertnie odznaczony Orderem Orła Białego, a w Arnhem wzniesiono mu pomnik. Dziś pozostaje symbolem wierności żołnierskim zasadom i jednym z najważniejszych polskich dowódców II wojny światowej.