gen. Bronisław Prugar-Ketling

Bronisław Prugar-Ketling urodził się 2 lipca 1891 roku w Trześniowie na Podkarpaciu. Był synem Karola i Ludwiki z Rymarowiczów. Po wczesnej śmierci ojca opiekę nad nim przejął stryj, ks. Wojciech Prugar, proboszcz w Babicach. Edukację rozpoczął w szkole ludowej, a od 1902 roku uczył się w Gimnazjum Męskim w Sanoku, gdzie zdał maturę w 1910 roku. Następnie podjął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Lwowskiego. Od wczesnej młodości angażował się w działalność niepodległościową w organizacji „Zarzewie”, a w 1912 roku zorganizował lokalną Drużynę Bartoszową. Przyjął wtedy pseudonim „Ketling”, który później stał się oficjalnym elementem jego nazwiska.

W sierpniu 1914 roku został powołany do armii austriackiej. Walczył w I wojnie światowej, podczas której był dwukrotnie ranny, a w lipcu 1916 roku dostał się do niewoli rosyjskiej. W styczniu 1918 roku zbiegł z niewoli i wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej (POW). Ze względu na stan zdrowia ewakuowano go do Francji, gdzie we wrześniu 1918 roku dołączył do Armii Hallera w stopniu kapitana. Do odrodzonej Polski powrócił w kwietniu 1919 roku. Brał aktywny udział w wojnie polsko-bolszewickiej, służąc m.in. jako szef Wydziału Operacyjnego sztabu IV Armii. Za wybitne zasługi oraz osobiste męstwo podczas bitwy warszawskiej został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari.

W okresie międzywojennym kontynuował karierę jako oficer dyplomowany. Dowodził 45. Pułkiem Piechoty Strzelców Kresowych, a w latach 1935–1939 piastował prestiżowe stanowisko szefa Departamentu Piechoty Ministerstwa Spraw Wojskowych. Tuż przed wybuchem II wojny światowej objął dowództwo 11. Karpackiej Dywizji Piechoty. W kampanii wrześniowej dał się poznać jako znakomity taktyk. Największym sukcesem dywizji pod jego dowództwem było rozbicie zmechanizowanych oddziałów niemieckich w bitwie pod Jaworowem w połowie września 1939 roku. Po kapitulacji przedostał się przez Węgry do Francji, gdzie odtworzył polskie siły i stanął na czele 2. Dywizji Strzelców Pieszych.

W czerwcu 1940 roku, po załamaniu się frontu francuskiego, gen. Prugar-Ketling podjął decyzję o przejściu z całą podległą mu dywizją do Szwajcarii, unikając niemieckiej niewoli. Przez kolejne pięć lat ponad 12 tysięcy polskich żołnierzy przebywało na internowaniu. Generał wykazał się tam ogromnym talentem organizacyjnym i dbałością o podwładnych. Zorganizował dla nich system edukacji, w tym obozy uniwersyteckie i licealne, dzięki czemu setki żołnierzy zdobyły wykształcenie i dyplomy. Sam opublikował tam swoje wspomnienia wojskowe.

W grudniu 1945 roku zdecydował się na powrót do kraju, pragnąc pomóc w repatriacji swoich żołnierzy oraz odbudowie struktur wojskowych. Wstąpił do Wojska Polskiego, gdzie kierował Gabinetem Ministra Obrony Narodowej i stał na czele Komisji Delimitacyjnej ds. Granicy Wschodniej. W lipcu 1947 roku otrzymał awans na generała dywizji i objął Departament Wyszkolenia Bojowego Wojsk Lądowych. Bronisław Prugar-Ketling zmarł nagle 18 lutego 1948 roku w Warszawie z przyczyn naturalnych. Został pochowany w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Choć uniknął osobistych represji, pośmiertnie stał się centralną postacią sfabrykowanego przez stalinowskie władze tzw. spisku w wojsku, używanego do prześladowań dawnych oficerów.