Profil

Arka Bożek

Odznaczenia

Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski

Opis

Arkadiusz „Arka” Bożek urodził się 12 stycznia 1899 r. w Markowicach (obecnie dzielnica Raciborza) w rodzinie chłopskiej. Ojciec Karol, matka Bernardyna z domu Sławik. Uczęszczał do szkoły podstawowej niemieckiej w Markowicach, a następnie do szkoły wieczorowej. Świadomość narodową rozwijał m.in. pod wpływem lektur, zwłaszcza „Krzyżaków” Henryka Sienkiewicza.

Podczas I wojny światowej zgłosił się jako ochotnik do armii pruskiej. Walcząc na frontach zachodnich i we Włoszech, został ranny. To doświadczenie umocniło jego przekonania narodowe i społeczne.

Po wojnie działał aktywnie w polskich środowiskach narodowych i ludowych. Był radnym gminy Markowice, członkiem Polskiej Partii Ludowej i Związku Polaków w Niemczech. Uczestniczył w powstaniach śląskich, m.in. w akcjach sabotażowych i służbie sanitarnej. Później angażował się w działalność oświatową i kulturalną wśród Polaków na Śląsku, organizując szkoły i towarzystwa społeczne.

W okresie międzywojennym był jednym z czołowych działaczy polskiej mniejszości na niemieckim Śląsku. Działał w strukturach ZPwN, prowadził działalność publicystyczną i rolniczą, a także startował w wyborach jako kandydat polski. Władze niemieckie wielokrotnie represjonowały go i groziły aresztowaniem.

Po wybuchu II wojny światowej Bożek opuścił Niemcy. Zaangażował się w działalność emigracyjną i został członkiem Rady Narodowej RP.

Po 1945 r. powrócił na Śląsk i pełnił funkcję wicewojewody śląsko-dąbrowskiego. Był posłem do Sejmu Ustawodawczego z ramienia ruchu ludowego. Z biegiem czasu, wobec realiów politycznych Polski Ludowej, został odsunięty od części funkcji kierowniczych, choć nadal działał w życiu społecznym.

Arka Bożek zmarł 28/29 listopada 1954 r. w Katowicach. Został pochowany na cmentarzu w Katowicach.

W historii zapisał się jako wybitny działacz chłopski i narodowy, obrońca polskości Śląska oraz mniejszości polskiej w Niemczech, więzień wojenny i polityk. Pozostaje symbolem walki o prawa Polaków i troski o rozwój śląskiej wsi.

Miejsca pamięci:

Dziennik historii

12 Stycznia 1899 127 lat temu
W dzisiejszej dzielnicy Raciborza - Markowicach urodził się Arka Bożek, a właściwie Arkadiusz Bożek, uczestnik powstań śląskich oraz działacz narodowy.
Zobacz dziennik postaci

Kadry z historii

Arka Bożek