Szczegółowe dane: | |
| Kraj: | Polska |
| Województwo: | Świętokrzyskie |
| Miejscowość: | Kielce |
| Lokalizacja: | ul. Karczówkowska 64 |
Pomnik - zbiorowa mogiła bezimiennych powstańców styczniowych znajduje się na Górze Karczówka, od jej północnej strony - obok klasztornego muru. Na kamiennym obelisku z kamienia pińczowskiego znajduje się kamienny krzyż. Na bocznej ścianie umieszczono płaskorzeźbę orła w koronie, a poniżej tablicę z napisem: Zbiorowa mogiła powstańców 1863 r.
Pomnik upamiętnia powstańców styczniowych, którzy zmarli w większości przypadków, na skutek odniesionych ran, w klasztorze na Karczówce. Klasztor na Karczówce w okresie powstania pełnił funkcje zarówno punktu kontaktowego jak i szpitala (lazaretu). Ojcowie bernardyni byli bardzo zaangażowani w działania patriotyczne. To oni zaprzysięgali gotujących się do boju powstańców, leczyli rannych, przekazywali informacje wywiadowcze, a dwóch zakonników zbiegło do oddziałów powstańczych.
Pomnik postawiono 26 stycznia 1930 roku, a jego poświęceniu towarzyszyły tłumy kielczan, orkiestra wojskowa i delegacje młodzieży z kieleckich szkół. Projekt pomnika sporządził inż. architekt Wacław Borowiecki, rzeźbę orła wykonał kamieniarz - W. Łatasiewicz, a krzyż R. Kluźniak. Początkowo na pomniku był napis mosiężny : 1863.
W 1963 roku, w setną rocznicę wybuchu powstania, Kielecki Oddział PTTK umieścił na pomniku obecną tablcę. Jesienią 2003 roku przeprowadzono prace konserwatorskie. Wymieniono wówczas zwieńczający pomnik - mały krzyż żelazny na większy wykonany z kamienia.
Należy też wspomnieć o zakonniku Kolumbinie Tomaszewskim. To on po karnej likwidacji klasztoru przez władze carskie za udział i sprzyjanie powstańcom, pozostał jedynym rezydującym zakonnikiem na Karczówce oraz brał czynny udział w powstaniu. Przez pewnien czas alejka wzdłuż murów klasztornych, od wejścia do pomnika - nosiła jego imię. Grób o. Tomaszewskiego znajduje się na Cmentarzu Nowym przy głównej alei.
