Stanisław Żółkiewski

Urodził się w 1574 roku w miejscowości Turynka na Ukrainie. Kanclerz i hetman wielki koronny, jeden z najwybitniejszych wodzów w dziejach Rzeczypospolitej. Był bliskim współpracownikiem Jana Zamoyskiego. W 1577 roku brał udział w wojnie z Gdańskiem, a następnie walczył w kampaniach Batorego z Moskwą (1579-81). W roku 1588 w bitwie z Maksymilianem Habsburgiem pod Byczyną przyczynił się do zwycięstwa i został ciężko ranny. Nagrodzony urzędem hetmana polnego koronnego, wspierał Zamoyskiego w zatargu z Zborowskimi. W latach 1596 i 1600 wyprawiał się z Zamoyskim na Mołdawię i Wołoszczyznę dla osadzenia przychylnych Rzeczypospolitej hospodarów. Stłumił krwawo powstanie kozackie Nalewajki w 1596, choć sam opowiadał się za porozumieniem z Kozakami. Walczył ze Szwedami w Inflantach, pokonując ich w bitwie pod Rewlem w 1602 roku. Chronił kresy południowo-wschodnie przed najazdami Tatarów, których w 1606 roku pobił pod Udyczem. Niechętny prohabsburskiej i absolutystycznej polityce Zygmunta III, opowiedział się jednak po stronie króla i rozbił rokoszan Mikołaja Zebrzydowskiego pod Guzowem w 1607 roku, a następnie starał się o zażegnanie wojny domowej. Przeciwny popieraniu Dymitra Samozwańca i wojnie z Rosją, objął jednak dowództwo i w 1610 roku rozbił pod Kłuszynem trzykrotnie silniejsze wojska rosyjsko-szwedzkie. Następnie zajął Moskwę i wziął do niewoli cara Wasyla Szujskiego. Nawiązując do planów Batorego, zawarł z bojarami rosyjskimi porozumienie o unii państw i uznaniu za cara królewicza Władysława. Po odrzuceniu planów przez Zygmunta III zrezygnował z dowództwa na wschodzie i zajął się obroną granicy południowo-wschodniej. W 1617 roku powstrzymał najazd Turków i Tatarów i zawarł z nimi porozumienie pod Buszą. W 1618 roku został hetmanem wielkim koronnym, rok później kanclerzem. W 1620 roku, usiłując uprzedzić wielki najazd turecko-tatarski, wyprawił się do Mołdawii, lecz w bitwie pod Cecorą nad Prutem poniósł porażkę. Zmuszony do odwrotu, zginął bohatersko 7 października 1620 roku w stepach nad Dniestrem koło Mohylowa, chcąc „trupem swym zawalić drogę do Rzeczypospolitej”. Jego głowę zawieziono sułtanowi tureckiemu jako trofeum. Żółkiewski, raczej żołnierz niż polityk, był przykładem dobrego obywatela i wielkiego patrioty. Pozostawił pamiętnik będący wzorem staropolskiej prozy – „Początek i progres wojny moskiewskiej”.

Miejsca pamięci narodowej

DZIENNIK HISTORII POLSKI

28 Września
1466 (556 lat temu)
W czasie trwania wojny trzynastoletniej wojska polskie pod wodzą Piotra Dunina zdobyły Chojnice.
1794 (228 lat temu)
W czasie insurekcji kościuszkowskiej rozpoczęła się zwycięską dla powstańców dwudniowa bitwa pod Łabiszynem w Wielkopolsce. Starły się liczące 1000 żołnierzy wojska pruskie dowodzone przez pułkownika Johanna Fridricha Szekelyego i 7000 żołnierzy wojsk Rzeczpospolitej pod dowództwem generała Jana Henryka Dąbrowskiego.
1844 (178 lat temu)
Urodził się pułkownik Wacław Kostek-Biernacki, żołnierz Legionów Polskich, członek POW.
1878 (144 lata temu)
Obraz „Bitwa pod Grunwaldem” autorstwa Jana Matejki został pierwszy raz pokazany publicznie w sali Urzędu Miasta w Krakowie.
1896 (126 lat temu)
Urodził się Wacław Lipiński, historyk, żołnierz Legionów Polskich, członek POW. W czasie II wojny światowej współorganizator Konwentu Organizacji Niepodległościowych, po wojnie założyciel i przewodniczący podziemnego Stronnictwa Niezawisłości Narodowej, członek Komitetu Porozumiewawczego Organizacji Polski Podziemnej (1946-1947). Aresztowany przez komunistów w 1947 roku i skazany na karę śmierci, zamienioną na dożywocie, zmarł w więzieniu we Wronkach w 1949 roku.
1917 (105 lat temu)
Urodził się w Kijowie as myśliwski, kapitan pilot Polskich Sił Powietrznych Eugeniusz Horbaczewski. Zginął 18 sierpnia 1944 w Valennes.
1920 (102 lata temu)
Pod Krwawym Borem w lasach na ziemi lidzkiej polskie oddziały 1 Dywizji Litewsko-Białoruskiej stoczyły zwycięską bitwę z jednostkami 3 Armii sowieckiej zmuszając je do odwrotu.
1939 (83 lata temu)
W wyniku odniesionych rano w Modlinie zmarł płk. Stanisław Królicki. We wrześniu 1939 dowodził 7 pułkiem strzelców konnych.
1939 (83 lata temu)
Rozpoczęła się trzydniowa bitwa pod Szackiem. Grupa KOP generała Wilhelma Orlika-Rückemanna (zdjęcie) odniosła w niej zwycięstwo nad wojskami sowieckimi i przeszła za Bug.
1939 (83 lata temu)
Generał Władysław Sikorski objął dowództwo Armii Polskiej we Francji.
1939 (83 lata temu)
O godz. 13.15 podpisany został akt kapitulacji Warszawy.
1948 (74 lata temu)
Funkcjonariusze Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego aresztowali podporucznika Stefana Bronarskiego ps. „Liść” Komendanta Okręgu XXIII Narodowego Zjednoczenia Wojskowego Mazowsze Zachodnie, byłego żołnierza Tajnej Armii Polskiej oraz Narodowych Sił Zbrojnych.
Miejsca pamięci

LICZBA MIEJSC PAMIĘCI

© 2019 -   pamietajskadjestes.pl - Wszelkie prawa zastrzeżone