Jan Rzepecki, urodzony 29 września 1899 roku w Warszawie, był jedną z najbardziej tragicznych i kontrowersyjnych postaci w historii polskiego podziemia niepodległościowego. Jego życie to droga od legionisty, przez wybitnego oficera Sztabu Generalnego, aż po pierwszego prezesa Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość, kończąca się bolesnym wyborem współpracy z komunistycznym aparatem bezpieczeństwa. Pochodził z inteligenckiej rodziny o silnych tradycjach patriotycznych. Już jako trzynastolatek zaangażował się w tajny skauting, a w maju 1914 roku wstąpił do Związku Strzeleckiego.
Gdy wybuchła I wojna światowa, niespełna piętnastoletni Jan zaciągnął się do Legionów Polskich. Służył w 1. pułku piechoty pod dowództwem Józefa Piłsudskiego, wykazując się odwagą na froncie rosyjskim, za co otrzymał Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari. Po kryzysie przysięgowym w 1917 roku znalazł się w Polskiej Sile Zbrojnej, gdzie ukończył szkołę oficerską w Ostrowi Mazowieckiej. W odrodzonym Wojsku Polskim walczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Okres międzywojenny był dla niego czasem intensywnego rozwoju zawodowego; ukończył Wyższą Szkołę Wojenną, a podczas zamachu majowego w 1926 roku, wierny przysiędze, opowiedział się po stronie rządowej.
W kampanii wrześniowej 1939 roku pułkownik Rzepecki pełnił funkcję szefa Oddziału III Operacyjnego sztabu Armii „Kraków”. Po klęsce niemal natychmiast przeszedł do konspiracji, zostając szefem sztabu Okręgu Warszawa Służby Zwycięstwu Polski. Jego najważniejszym zadaniem w strukturach Armii Krajowej było kierowanie Biurem Informacji i Propagandy (BIP) Komendy Głównej od października 1940 roku. Stworzył tam nowoczesny aparat informacyjny, wydając m.in. „Biuletyn Informacyjny” i prowadząc Akcję N, mającą na celu dezorganizację niemieckiego zaplecza. Podczas powstania warszawskiego przebywał w sztabie Komendy Głównej, a po kapitulacji trafił do oflagu.
Po powrocie z niewoli w lutym 1945 roku został zastępcą gen. Leopolda Okulickiego, a po jego aresztowaniu objął dowództwo nad organizacją „NIE”. Widząc beznadziejność dalszego oporu zbrojnego, dążył do demobilizacji oddziałów leśnych. 2 września 1945 roku powołał cywilno-polityczne Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość”, stając na czele jego I Zarządu Głównego. Jego aresztowanie 5 listopada 1945 roku stało się cezurą w jego biografii. Pod wpływem manipulacji bezpieki i wiary w obietnice amnestii dla podkomendnych, Rzepecki ujawnił struktury WiN, fundusze i archiwa, co doprowadziło do fali aresztowań.
W 1947 roku został skazany na 8 lat więzienia, lecz ułaskawił go Bolesław Bierut. Ponownie uwięziony w 1949 roku, wyszedł na wolność dopiero w 1955 roku. Resztę życia poświęcił pracy naukowej w Instytucie Historii PAN, publikując prace o wrześniu 1939 roku. Zmarł w Warszawie 28 kwietnia 1983 roku, do końca pozostając postacią, której wybory z 1945 roku budzą bolesne dyskusje wśród historyków i kombatantów.
