Armia Krajowa (AK) była największą i najlepiej zorganizowaną podziemną armią działającą w okupowanej Europie podczas II wojny światowej. Utworzona 14 lutego 1942 roku z przekształcenia Związku Walki Zbrojnej, podporządkowana była legalnemu Rządowi RP na uchodźstwie. Jej naczelnym celem było przygotowanie i przeprowadzenie ogólnonarodowego powstania, a także bieżąca walka z okupantem niemieckim i — w późniejszym okresie — radzieckim.
Struktura AK obejmowała niemal cały teren przedwojennej Rzeczypospolitej. Tworzyły ją okręgi, obwody i placówki, ściśle współpracujące z cywilnym Polskim Państwem Podziemnym. W szczytowym okresie organizacja liczyła według badań historyków około 350–380 tys. zaprzysiężonych żołnierzy, choć liczba ta mogła być wyższa, uwzględniając oddziały współpracujące i pomocnicze.
Działalność Armii Krajowej była wielokierunkowa. Kluczowe znaczenie miała dywersja i sabotaż prowadzony przez oddziały Kedywu, które odpowiadały m.in. za likwidację konfidentów, akcje bojowe na transporty niemieckie oraz wysadzanie torów kolejowych. Szczególne miejsce zajmowała działalność wywiadowcza – polski wywiad AK dostarczył aliantom informacji o V1 i V2, o rozmieszczeniu wojsk niemieckich czy o zbrodniach popełnianych w okupowanej Polsce.
Istotną część organizacji stanowiły także oddziały partyzanckie, działające w lasach na Kresach, w Małopolsce i w centralnej Polsce. Oddziały te przeprowadzały akcje przeciwko garnizonom niemieckim, chroniły ludność cywilną i utrzymywały kontrolę nad terenami wiejskimi.
Kulminacją wysiłku zbrojnego AK była Akcja „Burza” (1944), zakładająca wystąpienie przeciwko Niemcom przed nadejściem Armii Czerwonej i ujawnienie polskiej administracji. Najbardziej znanym jej epizodem stało się Powstanie Warszawskie, które trwało od 1 sierpnia do 2 października 1944 roku. Była to największa operacja militarna podjęta przez AK, a jednocześnie tragiczny symbol walki o niepodległość.
Po wkroczeniu Sowietów sytuacja AK dramatycznie się zmieniła. Związek Sowiecki odmówił uznania Armii Krajowej za siłę sojuszniczą, a jej żołnierze byli rozbrajani, aresztowani i wywożeni w głąb ZSRR. 19 stycznia 1945 r. ostatni komendant główny, gen. Leopold Okulicki „Niedźwiadek”, wydał rozkaz rozwiązania AK, aby chronić podkomendnych przed represjami.
Choć Armia Krajowa formalnie przestała istnieć, jej żołnierze kontynuowali walkę w strukturach powojennego podziemia antykomunistycznego. W polskiej historii AK pozostaje jednym z najważniejszych symboli oporu, patriotyzmu i wojennego poświęcenia, a jej dorobek uznawany jest dziś za fundament tradycji niepodległościowej.
