Stanisław Żółkiewski

Stanisław Żółkiewski

Urodził się w 1574 roku w miejscowości Turynka na Ukrainie. Kanclerz i hetman wielki koronny, jeden z najwybitniejszych wodzów w dziejach Rzeczypospolitej. Był bliskim współpracownikiem Jana Zamoyskiego. W 1577 roku brał udział w wojnie z Gdańskiem, a następnie walczył w kampaniach Batorego z Moskwą (1579-81). W roku 1588 w bitwie z Maksymilianem Habsburgiem pod Byczyną przyczynił się do zwycięstwa i został ciężko ranny. Nagrodzony urzędem hetmana polnego koronnego, wspierał Zamoyskiego w zatargu z Zborowskimi. W latach 1596 i 1600 wyprawiał się z Zamoyskim na Mołdawię i Wołoszczyznę dla osadzenia przychylnych Rzeczypospolitej hospodarów. Stłumił krwawo powstanie kozackie Nalewajki w 1596, choć sam opowiadał się za porozumieniem z Kozakami. Walczył ze Szwedami w Inflantach, pokonując ich w bitwie pod Rewlem w 1602 roku. Chronił kresy południowo-wschodnie przed najazdami Tatarów, których w 1606 roku pobił pod Udyczem. Niechętny prohabsburskiej i absolutystycznej polityce Zygmunta III, opowiedział się jednak po stronie króla i rozbił rokoszan Mikołaja Zebrzydowskiego pod Guzowem w 1607 roku, a następnie starał się o zażegnanie wojny domowej. Przeciwny popieraniu Dymitra Samozwańca i wojnie z Rosją, objął jednak dowództwo i w 1610 roku rozbił pod Kłuszynem trzykrotnie silniejsze wojska rosyjsko-szwedzkie. Następnie zajął Moskwę i wziął do niewoli cara Wasyla Szujskiego. Nawiązując do planów Batorego, zawarł z bojarami rosyjskimi porozumienie o unii państw i uznaniu za cara królewicza Władysława. Po odrzuceniu planów przez Zygmunta III zrezygnował z dowództwa na wschodzie i zajął się obroną granicy południowo-wschodniej. W 1617 roku powstrzymał najazd Turków i Tatarów i zawarł z nimi porozumienie pod Buszą. W 1618 roku został hetmanem wielkim koronnym, rok później kanclerzem. W 1620 roku, usiłując uprzedzić wielki najazd turecko-tatarski, wyprawił się do Mołdawii, lecz w bitwie pod Cecorą nad Prutem poniósł porażkę. Zmuszony do odwrotu, zginął bohatersko 7 października 1620 roku w stepach nad Dniestrem koło Mohylowa, chcąc „trupem swym zawalić drogę do Rzeczypospolitej”. Jego głowę zawieziono sułtanowi tureckiemu jako trofeum. Żółkiewski, raczej żołnierz niż polityk, był przykładem dobrego obywatela i wielkiego patrioty. Pozostawił pamiętnik będący wzorem staropolskiej prozy – „Początek i progres wojny moskiewskiej”.
Pokaż więcej

DZIENNIK HISTORII: ZOBACZ WIĘCEJ

28 Stycznia 1606 (418 lat temu)

Dziennik Historii Polski
W rozegranej bitwie nad rzeką Udycz wojska polskie dowodzone przez hetmana Stanisława Żółkiewskiego odniosły zwycięstwo nad Tatarami.

5 Lipca 1607 (417 lat temu)

Dziennik Historii Polski
Podczas rokoszu Zebrzydowskiego miała miejsce bitwa pod Guzowem. Do walki stanęło 10 tysięcy wojsk rokoszan i 12 tysięcy wojsk króla Zygmunta III Wazy. Wojska polskie dowodzone były przez hetmana polnego koronnego Stanisława Żółkiewskiego i wielkiego hetmana litewskiego Jana Karola Chodkiewicza. Bitwa zakończyła się zwycięstwem wojsk królewskich.

Miejsca pamięci: ZOBACZ WIĘCEJ

Kadr historii: ZOBACZ WIĘCEJ

DZIENNIK HISTORII POLSKI

24 Lutego
1243 (781 lat temu)
W Lwówku Śląskim odbył się pierwszy w historii ziem polskich turniej rycerski, zorganizowany na polecenie księcia śląskiego Bolesława II Rogatki.
1765 (259 lat temu)
Urodził się żołnierz Legionów Polskich, uczestnik powstania kościuszkowskiego gen. Kazimierz Małachowski. Jako przedostatni pełnił funkcję wodza naczelnego w Powstaniu Listopadowym.
1831 (193 lata temu)
Pod Białołęką doszło do starcia między wojskami Królestwa Polskiego i Imperium Rosyjskiego. 13 tysięcznym wojskiem polskim dowodził generał Jan Krukowiecki. Natomiast 11 tysiącami Rosjan generał Iwan Szachowski. Polacy wyszli zwycięsko z tej dwudniowej potyczki. Straty wyniosły 800 osób po stronie polskiej, a po rosyjskiej 1100 osób.
1846 (178 lat temu)
Dyktatorem powstania krakowskiego został Jan Tyssowski.
1885 (139 lat temu)
W Rzeszowie urodził się kapitan Juliusz Kaden-Bandrowski. Legionista, pisarz i publicysta.
1943 (81 lat temu)
Specjalny oddział AK „Osa” (Organizacja Specjalnych Akcji Bojowych) dokonał zamachu na berlińskiej stacji kolejowej. W jego wyniku zginęło 36 osób głównie niemieccy żołnierze i policjanci.
1948 (76 lat temu)
W Stargardzie funkcjonariusze Urzędu Bezpieczeństwa aresztowali ppor. Antoniego Bieguna ps. „Czarny Antek”, „Szary”, „Sztubak”, żołnierza Narodowej Organizacji Wojskowej-Armii Krajowej, Narodowych Sił Zbrojnych, dowódcę oddziału w Zgrupowania VII Śląskiego Okręgu NSZ kpt. Henryka Flamego ps. „Bartek”.
1953 (71 lat temu)
Został wykonany wyrok śmierci na generale Auguście Emilu Fieldorfie ps. „Nil”. Był dowódcą Kedywu Komendy Głównej AK, bardzo przysłużył się polskiemu podziemiu i Armii Krajowej.
Miejsca pamięci

LICZBA MIEJSC PAMIĘCI

© 2019 -   pamietajskadjestes.pl - Wszelkie prawa zastrzeżone | Ustawienia ciasteczek