Narodowe Siły Zbrojne - Dziennik Historii

21 Września 1895 (129 lat temu)

Dziennik Historii Polski
Urodził się Tadeusz Danilewicz, major, żołnierz Narodowej Organizacji Wojskowej (NOW) i Narodowych Sił Zbrojnych (NSZ), komendant główny Narodowego Zjednoczenia Wojskowego (NZW).

16 Lipca 1924 (100 lat temu)

Dziennik Historii Polski
W Łodzi urodził się Michał Bierzyński ps. „Sęp” żołnierz Narodowych Sił Zbrojnych Okręgu Lublin, dowódca Pogotowia Akcji Specjalnej Narodowego Zjednoczenia Wojskowego Okręgu Białystok, szef Pogotowia Akcji Specjalnej Narodowego Zjednoczenia Wojskowego Okręgu Łomża, aresztowany przez NKWD i Urząd Bezpieczeństwa Publicznego.

30 Marca 1926 (98 lat temu)

Dziennik Historii Polski
Urodził się w Cięcinie w powiecie żywieckim Franciszek Konior ps. „Rekin”. Był żołnierzem oddziału Narodowych Sił Zbrojnych pod dowództwem Henryka Flamego, który działał na terenie powiatów bielskiego, cieszyńskiego, żywieckiego i pszczyńskiego.

20 Września 1942 (82 lata temu)

Dziennik Historii Polski
Powstały Narodowe Siły Zbrojne (NSZ), konspiracyjna organizacja wojskowa obozu narodowego, działająca podczas II wojny światowej oraz w okresie powojennym.

4 Października 1943 (81 lat temu)

Dziennik Historii Polski
W niejasnych okolicznościach zamordowana została Irena Iłłakowiczowa ps. „Irena”, agentka wywiadu Organizacji Wojskowej Związku Jaszczurczego i NSZ.

23 Lutego 1944 (80 lat temu)

Pod Borowem, powiat kraśnicki, Niemcy rozbili patrol Narodowych Sił Zbrojnych Stanisława Skowrońskiego ps. „Knoll” z oddziałów rtm. Leonarda Zub-Zdanowicza ps. „Ząb”. Zginęło kilku żołnierzy NSZ.

22 Kwietnia 1944 (80 lat temu)

Dziennik Historii Polski
W nocy 22/23 kwietnia w Warszawie na atak serca zmarł płk dypl. Tadeusz Kurcyusz ps. „Morski”, „Żegota”. Był Komendantem Głównym Narodowych Sił Zbrojnych.

23 Kwietnia 1944 (80 lat temu)

Dziennik Historii Polski
Zmarł w Warszawie płk/gen. bryg. NSZ Tadeusz Kurcyusz ps. „Fiszer”. Od 1 sierpnia 1943 roku był Dowódcą Narodowych Sił Zbrojnych i pełnomocnikiem AK ds. scalenia z NSZ. Urodził się 15 października 1881 w Warszawie.

11 Sierpnia 1944 (80 lat temu)

Dziennik Historii Polski
Powstała Brygada Świętokrzyska NSZ na Kielecczyźnie, dowodził nią kapitan Antoni Dąbrowski-Szacki ps. „Bohun". Na początku swojego istnienia liczyła około 800 żołnierzy. Do największych sukcesów Brygady należy wyzwolenie kobiecego obozu koncentracyjnego w Holiszowie uratowano około 1000 więźniarek, w tym 167 Polek.

17 Sierpnia 1944 (80 lat temu)

Dziennik Historii Polski
Do Brygady Świętokrzyskiej przybył mjr. Leonard Zub-Zdanowicz ps. „Ząb”, który z rozkazu naczelnego dowództwa Narodowych Sił Zbrojnych został mianowany Szefem Sztabu w Brygadzie Świętokrzyskiej.

8 Września 1944 (80 lat temu)

Oddziały Brygady Świętokrzyskiej NSZ zlikwidowały w rejonie wsi Rząbiec grupę Gwardii Ludowej, Armii Ludowej Tadeusza Grochala ps. „Tadek Biały” oraz grupę sowieckiego wywiadu wojskowego pod dowództwem Iwana Iwanowicza Karawajewa.

13 Października 1944 (80 lat temu)

Kompania pod dowództwem kpt. Bernarda Lewandowskiego ps. „Leonard” z Brygady Świętokrzyskiej NSZ zlikwidowała pod Soborzycami sowiecką radiostację, której załoga, nie chcąc się poddać, zginęła w płonącej stodole.

18 Października 1944 (80 lat temu)

Dziennik Historii Polski
W Częstochowie zastrzelony został pułkownik Stanisław Nakoniecznikoff-Klukowski ps. „Kmicic”. Był komendantem głównym Narodowych Sił Zbrojnych w 1944 roku. Prawdopodobnym powodem zabójstwa był popierany przez niego plan podporządkowania NSZ Armii Krajowej.

13 Stycznia 1945 (79 lat temu)

Dziennik Historii Polski
Rozpoczął się przez Brygadę Świętokrzyską NSZ Marsz na Zachód. Zakończył się 7 maja 1945 r. na terenie Czech, kiedy to Brygada połączyła się z siłami amerykańskimi dowodzonymi przez gen. Pattona.

17 Lutego 1945 (79 lat temu)

Dziennik Historii Polski
Oddział Narodowych Sił Zbrojnych por. Mieczysława Pazderskiego ps. „Szary” rozbił posterunek MO w Ludwinie, powiat łęczyński. Akcję przeprowadzono w odwecie za zastrzelenie poprzedniego dnia przez milicjantów Wiktora Kuchciewicza.

12 Kwietnia 1945 (79 lat temu)

W nocy z 12 na 13 kwietnia grupa operacyjna Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Siedlcach dokonała zbrodni na szesnastu lub siedemnastu młodych mężczyznach podejrzewanych o przynależność do AK i NSZ. Zbiorowy mord uznany został za zbrodnię przeciw ludzkości.

5 Maja 1945 (79 lat temu)

Dziennik Historii Polski
Obóz koncentracyjny dla kobiet w Holiszowie w Czechach został wyzwolony przez oddziały Brygady Świętokrzyskiej NSZ, uwolnionych zostało około 1000 więźniarek różnej narodowości głównie Francuzek, Żydówek i Polek.

6 Czerwca 1945 (79 lat temu)

Dziennik Historii Polski
Żołnierze NSZ pod dowództwem majora Mieczysława Pazderskiego ps. „Szary” zamordowali we wsi Wierzchowiny 194 Ukraińców.

23 Lutego 1946 (78 lat temu)

Dziennik Historii Polski
Pluton „Śmiertelnych” ze Zgrupowania VII Śląskiego Okręgu Narodowych Sił Zbrojnych wykonał wyrok śmierci, podpisany przez komendanta Zgrupowania kpt. Henryka Flamego ps. „Bartek” (zdjęcie), na milicjancie z Bestwiny, powiat bielski.

19 Marca 1946 (78 lat temu)

W tzw. procesie dwudziestu trzech ogłoszono wyroki na członkach lubelskiego podziemia. Należeli oni do Narodowych Sił Zbrojnych i Pogotowia Akcji Specjalnej. Na karę śmieci zostali skazani Roman Jaroszyński, Stanisław Kaczmarczyk, karmelita podporucznik Kazimierz Łuszczyński, Zygmunt Roguski, Władysław Ulanowski, Zygmunt Wolanin, Władysław Żwirek.

23 Marca 1946 (78 lat temu)

Dziennik Historii Polski
W Zagórzu na Podkarpaciu III Kompania Samodzielnego Batalionu Operacyjnego NSZ „Zuch” dowodzona przez ppor. Kazimierza Kocyłowskiego zlikwidowała komendanta Komendy Powiatowej Milicji Obywatelskiej do spraw polityczno-wychowawczych Czesława Solona.

3 Maja 1946 (78 lat temu)

Dziennik Historii Polski
Z okazji rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja i święta Maryi Królowej Polski, żołnierze Narodowych Sił Zbrojnych ze Zgrupowania kpt. Henryka Flame ps. „Bartek”, prowadzeni przez por. Jana Przewoźnika ps. „Ryś” po przejęciu kontroli nad miastem Wisła urządził w niej dwugodzinną defiladę w pełni umundurowanych i uzbrojonych żołnierzy NSZ na oczach sterroryzowanych komunistów.

24 Maja 1946 (78 lat temu)

Dziennik Historii Polski
W więzieniu mokotowskim straconych zostało siedmiu żołnierzy NSZ Okręgu Lubelskiego: Kazimierz Łuszczyński ps. „Rosa”, Zygmunt Wolanin ps. „Zenon”, Roman Jaroszyński ps. „Roman”, Władysław Żwirek ps. „Wysoki”, Zygmunt Roguski ps. „Kacper”, Stanisław Kaczmarczyk ps. „Detal” i Władysław Ulanowski ps. „Warta”. Ciała żołnierzy wywieziono na Służewiec i pogrzebano w nieznanym miejscu.

19 Lipca 1946 (78 lat temu)

W Bestwinie, powiat bielski, 39 żołnierzy Kompanii „Burza” Narodowych Sił Zbrojnych stoczyło walkę z grupą wypadową Urzędu Bezpieczeństwa, Ludowego Wojska Polskiego i KBW (170 ludzi). W walce polegli: Franciszek Zawada ps. „Szczygieł” i Władysław Piechnik ps. „Jurek”. Aresztowano: Pawła Czyża ps. „Nitka” i Franciszka Budę ps. „Cygan”.

22 Października 1946 (78 lat temu)

Dziennik Historii Polski
Pułkownik Franciszek Niepokólczycki został aresztowany w Zabrzu przez władze komunistyczne. Od 1945 roku był prezesem Zarządu Głównego Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość. Podczas II wojny światowej oficer ZWZ-AK. Od 1943 roku był zastępcą komendanta Kierownictwa Dywersji KG AK. 

11 Grudnia 1946 (78 lat temu)

Zakończył się trwający od 23 listopada 1946 roku proces członków Komendy Głównej Narodowych Sił Zbrojnych i Organizacji Polskiej. Kilku działaczy NSZ zostało skazanych na śmierć.

15 Stycznia 1947 (77 lat temu)

Dziennik Historii Polski
Zostali zamordowani w Bielsku-Białej żołnierze Narodowych Sił Zbrojnych ze zgrupowania mjr. Henryka Flamego ps. „Bartek”: Wiktor Gruszczyk ps. „Groźny” Jan Sapiński ps. „Wolny” oraz Antoni Wizner ps. „Brzoza” i jego brat Alojzy Wizner ps. „Lis” (obaj na zdjęciu).

10 Lutego 1947 (77 lat temu)

Dziennik Historii Polski
W Przegibku, powiat żywiecki, połączone grupy por. Stanisława Kopika ps. „Zemsta” i sierż. Gustawa Matusznego ps. „Orzeł Biały” ze Zgrupowania VII Śląskiego Okręgu Narodowych Sił Zbrojnych zlikwidowali komendanta placówki Wojsk Ochrony Pogranicza w Rycerce Górnej oraz 2 żołnierzy WOP, którzy strzelali do żołnierzy NSZ.

11 Marca 1947 (77 lat temu)

Przed Urzędem Bezpieczeństwa w Bielsku, obecnie Bielsko-Biała, ujawnił się kpt. Henryk Flame ps. „Bartek”, dowódca Zgrupowania VII Śląskiego Okręgu NSZ. Razem z nim ujawnili się: st. sierż. Tadeusz Przewoźnik ps. „Kuba”, „Tadeusz Mazur”, plut. Stanisław Włoch ps. „Lis” i Anna Szweda ps. „Anuszka”.

27 Września 1947 (77 lat temu)

Dziennik Historii Polski
W okolicach wsi Ruda Kameralna w województwie małopolskim w starciu z oddziałami Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Urzędu Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej poległ kapitan Jan Dubaniowski ps. "Salwa". Był komendantem Obwodu Bocheńskiego Narodowych Sił Zbrojnych.

13 Stycznia 1948 (76 lat temu)

Dziennik Historii Polski
W więzieniu na Mokotowie został stracony Jan Morawiec, działacz narodowy, członek Narodowej Organizacji Wojskowej i Narodowych Sił Zbrojnych, prezes Tymczasowej Narodowej Rady Politycznej Ziem Wschodnich, szef Oddziału IV Pogotowia Akcji Specjalnej Komendy Głównej Narodowego Zjednoczenia Wojskowego.

28 Czerwca 1948 (76 lat temu)

Dziennik Historii Polski
We wsi Bestwinka, powiat bielski, funkcjonariusze Urzędu Bezpieczeństwa aresztowali sierż. Zdzisława Krausa ps. „Andrus”, dowódcę plutonu „Śmiertelni” Narodowych Sił Zbrojnych.

6 Października 1950 (74 lata temu)

Dziennik Historii Polski
Agenci Urzędu Bezpieczeństwa aresztowali kapitana Józefa Mikę ps. „Wrzos”. Był zastępcą dowódcy oddziału „Salwy” Narodowych Sił Zbrojnych kapitana Jana Dubaniowskiego.

18 Stycznia 1951 (73 lata temu)

Dziennik Historii Polski
W więzieniu mokotowskim został zamordowany, skazany 5-krotną karę śmierci, por. Stefan Bronarski, ps. „Liść”. Był żołnierzem Tajnej Armii Polskiej, Narodowych Sił Zbrojnych, Armii Krajowej oraz komendantem Okręgu XXIII Narodowego Zjednoczenia Wojskowego Mazowsze Zachodnie w latach 1946-1948.

20 Września 1951 (73 lata temu)

Zostali zamordowani w więzieniu mokotowskim żołnierze 11 Grupy Operacyjnej Narodowych Sił Zbrojnych: Stanisław Derkus ps. „Śmiały”, Władysław Kwiatkowski ps. „Jerzy” i Henryk Gosik ps. „Heniek”.

14 Września 1984 (40 lat temu)

Dziennik Historii Polski
Zmarł porucznik Leon Cybulski ps. „Znicz”.Był dowódcą oddziału partyzanckiego Akcji Specjalnej Narodowych Sił Zbrojnych.

DZIENNIK HISTORII POLSKI

21 Czerwca
1305 (719 lat temu)
Wacław III Czeski został królem Polski. Był on ostatnim z dynastii Przemyślidów. W momencie objęcia tronu polskiego miał 16 lat.
1831 (193 lata temu)
Rząd Narodowy wydał Dekret o Pospolitym Ruszeniu, w którym wezwał mieszkańców Królestwa Polskiego w wieku od 17 do 50 lat do formowania zbrojnych oddziałów. Do kawalerii powoływano szlachtę i oczynszowanych chłopów, których stać było na zakup konia, pozostali mieli tworzyć oddziały piechoty.
1863 (161 lat temu)
Oddział powstańczy dowodzony przez pułkownika Józefa Konstantego Ramotowskiego ps. „Wawer” (grafika) pokonał w potyczce pod Kadyszem w powiecie grodzieńskim wojska rosyjskie. Straty polskie wyniosły 14 żołnierzy, a rosyjskie około 120.
1866 (158 lat temu)
Zmarł jeden z dowódców w czasie Powstania Listopadowego generał Piotr Szembek.
1885 (139 lat temu)
Urodził się żołnierz Legionów Polskich i POW pułkownik Janusz Jędrzejewicz, od 1928 do 1935 roku poseł na Sejm, a w latach 1933-34 piastował urząd premiera RP.
1912 (112 lat temu)
W Warszawie urodził się Kazimierz Leski ps. „Bradl” - inżynier, konstruktor, pułkownik pilot, oficer wywiadu i kontrwywiadu Armii Krajowej, powstaniec warszawski. Od 1942 organizator przerzutu kurierów z okupowanej Polski na Zachód.
1921 (103 lata temu)
Urodził się gen. Jan Podhorski ps. „Zygzak”, harcerz, uczestnik Wojny Obronnej 1939 roku. Był członkiem Związku Jaszczurczego, walczył w szeregach Narodowych Sił Zbrojnych i Armii Krajowej, Powstaniec Warszawski. Był inicjatorem strajków studenckich w Krakowie w 1946 roku. Do lat 80-tych Inwigilowany przez SB.
1940 (84 lata temu)
W Palmirach Niemcy rozstrzelali Janusza Kusocińskiego. Był lekkoatletą, mistrzem olimpijskim z 1932 roku w biegu na 10 kilometrów. Walczył w kampanii polskiej 1939 roku. Podczas okupacji zaangażowany w działalność konspiracyjną.
1945 (79 lat temu)
Został ogłoszony wyrok w procesie przywódców Polskiego Państwa Podziemnego w Moskwie. Oskarżeni zostali o działania przeciwko Armii Czerwonej i Związkowi Sowieckiemu oraz współpracę z Niemcami. Trzy osoby zmarły w sowieckim więzieniu: ostatni dowódca AK gen. Leopold Okulicki "Niedźwiadek", wicepremier i delegat Rządu na Kraj Jan Stanisław Jankowski oraz Stanisław Jasiukowicz, członek Rady Ministrów na Kraj.
1946 (78 lat temu)
W Poznaniu na podstawie wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego został rozstrzelany przez kata UB Jana Młynarka kpt. Jan Kempiński ps. „Błysk”. Był 25- letnim partyzantem, dowodził jedną z najlepiej zorganizowanych, doskonale uzbrojonych i mobilnych jednostek Wielkopolskiej Samodzielnej Grupy Ochotniczej Warta.
1948 (76 lat temu)
W Brookwood zmarł gen. Jan Jur-Gorzechowski. Współorganizator i dowódca akcji uwolnienia 10 więźniów z Pawiaka w 1906 roku. Był pierwszym dyrektorem Policji Państwowej i Dowódcą 3 Dywizjonu Żandarmerii w Grodnie oraz Komendantem Straży Granicznej II RP.
1967 (57 lat temu)
W Warszawie zmarła Władysława Maciesza ps. „Katarzyna”, była Kurier wywiadu 1 pułku Legionów oraz senatorem II RP. Podczas II wojny światowej służyła jako kurier głębokiego wywiadu Armii Krajowej. Odznaczona Orderem Virtuti Militari.
2023 (rok temu)
W wieku 96 lat zmarł Witold Cegieła ps. „Tolek”, żołnierz Armii Krajowej i uczestnik Powstania Warszawskiego.
Miejsca pamięci

LICZBA MIEJSC PAMIĘCI

© 2019 -   pamietajskadjestes.pl - Wszelkie prawa zastrzeżone | Ustawienia ciasteczek