Profil

mjr Zygmunt Szendzielarz ps. „Łupaszka”

Odznaczenia

Krzyż Walecznych Krzyż Walecznych Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski

Opis

Urodził się 12 marca 1910 roku. Karierę zawodową związał z armią, początkowo z Wojskiem Polskim II RP, potem zasłynął jako dowodzący podziemnymi jednostkami AK, w konspiracji posługiwał się pseudonimem „Łupaszko”. Zygmunt urodził się w rodzinie Karola i Eufrozyny Szendzielarzów, miał sześcioro rodzeństwa. Nauki pobierał w gimnazjum we Lwowie, a później w Stryju. Od początku związał swoją karierę zawodową z wojskiem – ukończył Szkołę Podchorążych Piechoty i Szkołę Podchorążych Kawalerii. 28 stycznia 1939 roku wziął ślub z Anną Swolkień, w listopadzie urodziła się ich córka Barbara. Brał udział w wojnie obronnej Polski jako dowódca 2. szwadronu 4 Pułku Ułanów Zaniemeńskich, będącej częścią Wileńskiej Brygady Kawalerii. We wrześniu przeszedł szlak bojowy od Piotrkowa Trybunalskiego do okolic Sambora, odbywając wiele potyczek z wrogiem. Po zakończeniu działań wojennych próbował przedostać się do Francji do odtwarzanego Wojska Polskiego, ale bezskutecznie, powrócił więc do Wilna. Tam włączył się w działalność konspiracyjną ZWZ-AK. W tym okresie przyjął pseudonim „Łupaszko”. W 1943 roku objął dowództwo nad 5 Wileńską Brygadą AK, która zasłynęła między innymi bitwą pod Worzianami. „Łupaszko” nie złożył broni i walczył w partyzantce z komunistami, zaangażował się w działalność propagandową. 30 czerwca 1948 roku Zygmunt Szendzielarz został aresztowany przez UB i osadzony w więzieniu w Warszawie. Sąd skazał go na 18-krotną karę śmierci, wyrok wykonano 8 lutego 1951 roku, a ciało zostało pochowane w nieznanym miejscu. W 2013 roku IPN odkrył szczątki „Łupaszki” na Powązkach.

Miejsca pamięci:

Wszystkie »

Dziennik historii

12 Marca 1910 116 lat temu
Urodził się dowódca V Wileńskiej Brygady AK i oddziałów partyzanckich, bohater walk z komunistyczną władzą Zygmunt Szendzielarz ps. „Łupaszka”. Został aresztowany w 1948 roku przez Urząd Bezpieczeństwa i skazany na śmierć, wyrok wykonano 8 lutego 1951 roku.
Zobacz dziennik postaci

Kadry z historii

Wszystkie »

Lidia Lwow i Zygmunt Szendzielarz