mjr Tadeusz Furgalski ps. „Wyrwa”

mjr Tadeusz Furgalski ps. „Wyrwa”

Odznaczenia

Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari
Medal
Krzyż Niepodległości

Tadeusz Józef Ludwik Furgalski, posługujący się pseudonimem „Wyrwa”, to jeden z najbardziej utalentowanych i charyzmatycznych oficerów Legionów Polskich oraz wybitny działacz ruchu strzeleckiego. Przyszły major urodził się 3 lipca 1890 roku w Rzeszowie w rodzinie rzymskokatolickiej jako syn Antoniego, szanowanego notariusza, oraz Heleny z domu Grychowskiej. Jego młodszy brat, Teodor Wiktor Furgalski, również związał swoje życie z wojskiem, zostając w okresie międzywojennym pułkownikiem dyplomowanym. Dzieciństwo Tadeusza upłynęło w dużej mierze w Leżajsku, gdzie ojciec prowadził kancelarię, a dom rodzinny przepełniony był duchem patriotycznym oraz zainteresowaniami militarnymi. Po pomyślnym zdaniu egzaminu dojrzałości w I Gimnazjum Klasycznym w Rzeszowie w 1909 roku, Furgalski przeniósł się do Krakowa, gdzie podjął studia na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Przejawiał wybitne talenty naukowe, czego dowodem było powierzenie mu w 1913 roku prestiżowego stanowiska demonstratora, czyli młodszego asystenta, przy uniwersyteckim zakładzie geologii.

Równolegle z nauką akademicką Furgalski bez reszty zaangażował się w tajną i jawną działalność niepodległościową. Już w 1909 roku wstąpił do Związku Walki Czynnej, a następnie stał się kluczowym filarem jawnego Związku Strzeleckiego. Po pomyślnym zdaniu rygorystycznego egzaminu oficerskiego, jako posiadacz elitarnej Odznaki Oficerskiej „Parasol”, prowadził szkolenia w szkołach podoficerskich i rekruckich na terenie Krakowa. Tuż przed wybuchem I wojny światowej, 30 lipca 1914 roku, otrzymał przymusową mobilizację do armii austro-węgierskiej. Dzięki szybkiej i skutecznej reklamacji zdołał się z niej uwolnić i już 8 sierpnia objął dowództwo nad pododdziałem strzelców. Dziesięć dni później, 18 sierpnia 1914 roku, powierzono mu funkcję dowódcy IV batalionu formującego się 1. Pułku Piechoty Legionów Polskich pod komendą Józefa Piłsudskiego. W październiku tego samego roku otrzymał oficjalny awans na stopień kapitana piechoty. Przeszedł ze swoimi żołnierzami ciężki szlak bojowy, biorąc udział między innymi w krwawej bitwie pod Krzywopłotami. Pod koniec roku zmagania frontowe i pogarszający się stan zdrowia zmusiły go do czasowego opuszczenia linii walki – odkomenderowano go do Nowego Targu, gdzie objął dowództwo nad Baonem Uzupełniającym.

Powrócił na front wiosną 1915 roku jako dowódca I batalionu 1. Pułku Piechoty oraz oficjalny zastępca dowódcy całego pułku. Wykazując się niezwykłym zmysłem taktycznym, odwagą i opanowaniem w najtrudniejszych momentach walk (m.in. pod Konarami), szybko piął się w hierarchii wojskowej. Na mocy rozkazu Komendy Legionów Polskich z 2 lipca 1915 roku kapitan Furgalski został mianowany dowódcą batalionu w VIII randze, co odpowiadało stopniowi majora piechoty. Przez kolejne miesiące piastował różne stanowiska dowódcze, w tym w 5. Pułku Piechoty. Cieszył się ogromnym szacunkiem podwładnych oraz najwyższych przełożonych, którzy widzieli w nim przyszłego wybitnego stratega odrodzonego Wojska Polskiego.

Kres jego błyskotliwej karierze i młodemu życiu położyła najkrwawsza bitwa w historii Legionów Polskich – bitwa pod Kostiuchnówką na Wołyniu. W trakcie zaciekłych walk obronnych przeciwko przeważającym siłom rosyjskim major Tadeusz Furgalski został ciężko ranny. Zmarł z odniesionych ran w nocy z 6 na 7 lipca 1916 roku w szpitalu polowym w Maniewiczach, mając zaledwie 26 lat. Za wybitne zasługi na polu chwały, niezłomną postawę i bohaterstwo został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (V klasy) oraz Krzyżem Niepodległości. Pamięć o majorze „Wyrwie” przetrwała w nazwach ulic wielu polskich miast, w tym Krakowa i Rzeszowa.

Pokaż więcej

DZIENNIK HISTORII: ZOBACZ WIĘCEJ

3 Czerwca 1890 (136 lat temu)

Dziennik Historii Polski
W Rzeszowie urodził się Tadeusz Furgalski ps. „Wyrwa”. Major Legionów Polskich. Zginął w bitwie pod Maniewiczami w nocy z 6 na 7 lipca 1916 roku.

Kadr historii: ZOBACZ WIĘCEJ

DZIENNIK HISTORII POLSKI

12 Czerwca
1428 (598 lat temu)
Pod Gołąbcem (teren dzisiejszej Serbii) zginął słynny w całej europie Zawisza Czarny z Garbowa herbu „Sulima”. Uznawany za symbol polskiej rycerskości i słowności, legendarny rycerz poległ osłaniając odwrót armii króla Zygmunta Luksemburskiego przed tureckimi wojskami.
1611 (415 lat temu)
Wojska polskie pod dowództwem hetmana Stanisława Żółkiewskiego ruszyły do ostatecznego szturmu na Twierdzę Smoleńsk. Obrona miasta skapitulowała już następnego dnia. Po 20 miesiącach i 11 dniach oblężenia Smoleńsk, utracony w 1514 roku powrócił do Wielkiego Księstwa Litewskiego.
1933 (93 lata temu)
W Warszawie urodził się Jerzy Widejko ps. „Jureczek”, najmłodszy partyzant wileńskiej Armii Krajowej️. W 1944 r. jako 11-latek znalazł się w szeregach 3 Wileńskiej Brygady AK dowodzonej przez por. Gracjana Fróga ps. „Szczerbiec”. W oddziale pomagał rusznikarzowi oraz pełnił funkcję łącznika i zwiadowcy. W lipcu 1944 r. po rozbrojeniu wileńskiej AK trafił do obozu w Miednikach Królewskich. Po wyjściu z internowania ponownie pomagał partyzantom, aresztowany przez NKWD. Walczył m.in. w Puszczy Rudnickiej.
1940 (86 lat temu)
Niemcy na Stadionie Leśnym w Kielcach rozstrzelali 63 osoby, nie była to jedyna egzekucja dokonana w tym miejscu. Masowe mordy miały tu miejsce przez 4 lata. Zamordowano tu kilka tysięcy osób. Ofiarami byli głównie więźniowie kieleckiego więzienia Gestapo, ale też i zwykli mieszkańcy Kielc i okolic.
1941 (85 lat temu)
W Palmirach Niemcy rozstrzelali 30 więźniów Pawiaka, w tym 14 kobiet. Wśród ofiar byli m.in.: Witold Hulewicz, Stanisław Malinowski, Stanisław Piasecki i Jerzy Szurig.
1949 (77 lat temu)
W kolonii Zamłynie walce z żołnierzami Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, polegli członkowie zespołu sztabowego Komendy Powiatowej NZW „Noc” – „Tatry”: Zygmunt Dąbkowski ps. „Krym”, „Wstęga”, Bolesław Kulesza ps. „Pomsta” i Kazimierz Ampulski ps. „Tęcza”.
1959 (67 lat temu)
Zmarł wiceadmirał, dowódca Floty i Wybrzeża w latach 1920-25 Jerzy Świrski. Od 1925 do 1947 roku był szefem Kierownictwa Marynarki Wojennej.
1960 (66 lat temu)
Zmarł polityk i negocjator, a w czasie II wojny światowej osobisty doradca generała Władysława Sikorskiego, Józef Retinger.
Miejsca pamięci

LICZBA MIEJSC PAMIĘCI

© 2019 -   pamietajskadjestes.pl - Wszelkie prawa zastrzeżone