Profil

kpt. Jerzy Widejko „Jureczek”

Odznaczenia

Krzyż Orderu Krzyża Niepodległości Krzyż Orderu Krzyża Niepodległości

Opis

Kpt. Jerzy Widejko, znany pod powstańczym pseudonimem „Jureczek”, przyszedł na świat 12 czerwca 1933 roku w Warszawie, a zmarł 7 grudnia 2022 roku w Nowym Targu. Zapisał się w historii jako najmłodszy partyzant Armii Krajowej na Wileńszczyźnie. Tuż przed wybuchem II wojny światowej przeniósł się wraz z rodziną na Kresy Wschodnie, do wsi Podwarańce. Okres wojenny boleśnie dotknął jego najbliższych – ojciec zaginął na froncie w 1939 roku, a matka zmarła w 1942 roku. Jako osierocone dziecko trafił pod opiekę wujostwa, skąd z powodu trudnych warunków uciekł na początku 1944 roku.

Mając zaledwie jedenaście lat, został przygarnięty przez żołnierzy 3. Wileńskiej Brygady AK, którą dowodził por. Gracjan Fróg „Szczerbiec”. Chłopiec złożył oficjalną przysięgę wojskową, otrzymał uszyty na miarę mundur oraz broń. Ze względu na wiek powierzano mu bezpieczniejsze zadania – pracował jako pomocnik rusznikarza, a dzięki swojej małej posturze doskonale sprawdzał się w roli łącznika oraz zwiadowcy. W lipcu 1944 roku wziął czynny udział w operacji „Ostra Brama”, mającej na celu oswobodzenie Wilna z rąk niemieckich.

Po wkroczeniu Armii Czerwonej i podstępnym rozbrojeniu polskich oddziałów przez NKWD, „Jureczek” został internowany w obozie w Miednikach Królewskich. Zwolniony z uwagi na wiek, nie zaprzestał działalności i dołączył do oddziału Samoobrony Wileńskiej AK. W marcu 1945 roku, po rozbiciu jednostki przez Sowietów, trafił do ciężkiego więzienia w Wilnie. Stamtąd został przymusowo umieszczony w radzieckich domach dziecka, z których udało mu się uciec i repatriować do Polski w 1946 roku.

W powojennej Polsce ukończył edukację i przez kilkadziesiąt lat pracował jako szanowany nauczyciel historii. Do końca życia aktywnie działał na rzecz krzewienia pamięci o Polskim Państwie Podziemnym, pisząc książki wspomnieniowe i spotykając się z młodzieżą. Został pochowany z honorami wojskowymi w kwaterze AK na Cmentarzu Batowickim w Krakowie.

Dziennik historii

12 Czerwca 1933 93 lata temu
W Warszawie urodził się Jerzy Widejko ps. „Jureczek”, najmłodszy partyzant wileńskiej Armii Krajowej️. W 1944 r. jako 11-latek znalazł się w szeregach 3 Wileńskiej Brygady AK dowodzonej przez por. Gracjana Fróga ps. „Szczerbiec”. W oddziale pomagał rusznikarzowi oraz pełnił funkcję łącznika i zwiadowcy. W lipcu 1944 r. po rozbrojeniu wileńskiej AK trafił do obozu w Miednikach Królewskich. Po wyjściu z internowania ponownie pomagał partyzantom, aresztowany przez NKWD. Walczył m.in. w Puszczy Rudnickiej.
Zobacz dziennik postaci

Kadry z historii

Jerzy Widejko ps. „Jureczek”