kpt. Gracjan Fróg ps. „Szczerbiec”

Kapitan Gracjan Fróg ps. „Szczerbiec” (ur. 8 grudnia 1911 r. w Laskówce) był oficerem piechoty Wojska Polskiego i jednym z najbardziej znanych dowódców partyzanckich Armii Krajowej na Wileńszczyźnie.

W 1932 r. ukończył Szkołę Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej–Kominie i podjął służbę w 32 Pułku Piechoty w Modlinie. Walczył we wrześniu 1939 r. w obronie kraju, po czym wszedł do konspiracji w strukturach ZWZ/AK.

W 1943 r. został skierowany na Wileńszczyznę, gdzie objął dowództwo nad kształtującą się 3. Wileńską Brygadą AK. Pod jego komendą brygada osiągnęła wysoki poziom dyscypliny i skuteczności bojowej. Jedną z głośniejszych akcji była bitwa pod Murowaną Oszmianką (4 lipca 1944 r.), w której oddziały brygady rozbiły silny garnizon żandarmerii.

Brygada Fróga prowadziła liczne działania dywersyjne i uderzeniowe w rejonie Puszczy Rudnickiej — likwidowała posterunki, atakowała konwoje i chroniła ludność cywilną przed represjami okupanta. Zgodnie z rozkazami Komendy Okręgu, jednostka uczestniczyła także w Operacji „Ostra Brama”, mającej na celu wyzwolenie Wilna przed wkroczeniem Armii Czerwonej.

Po zajęciu Wilna przez Sowietów Fróg został aresztowany przez NKWD, zdołał jednak uciec z transportu. Ukrywał się następnie na Lubelszczyźnie, lecz w październiku 1944 r. ponownie trafił w ręce sowieckich i komunistycznych służb. W sfingowanym procesie oskarżono go o rzekomą kolaborację; skazano na karę śmierci.

Stracono go 11 maja 1945 r. w Warszawie (więzienie mokotowskie). Został pośmiertnie zrehabilitowany i uhonorowany jako jeden z najwybitniejszych dowódców polskiego podziemia na Wileńszczyźnie — symbol niezłomnej walki o niepodległość.