Józef Franczak ps. „Lalek”

Józef Franczak ps. „Lalek”

Odznaczenia

Medal
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski

Urodził się 25 maja 1918 r. w Kozicach Górnych na Lubelszczyźnie. Przed wojną ukończył Szkołę Podoficerską Żandarmerii w Grudziądzu, po czym przeszedł do służby w Plutonie Żandarmerii w Równem na Wołyniu. W Wojsku Polskim Franczak dosłużył się stopnia sierżanta. Po ataku ZSRS na Polskę 17 września 1939 r. nie złożył broni i walczył z najeźdźcą ze Wschodu. Dostał się do sowieckiej niewoli, z której udało mu się zbiec po kilku dniach. Od tego momentu, aż do śmierci w 1963 r., prowadził konspiracyjną działalność na rzecz wolnej Polski. Jako żołnierz polskiego podziemia niepodległościowego działał w obwodzie lubelskim ZWZ. Po raz pierwszy padł ofiarą denuncjacji w 1941 r., kiedy doniósł na niego Gestapo jeden z mieszkańców Piask pod Lublinem. W czerwcu 1946 r. „Lalek” i jego współtowarzysze zostali aresztowani przez bezpiekę. Udało im się jednak uciec z transportu do więzienia i powrócić do podlubelskich lasów. W 1947 r. Franczak stanął na czele kilkuosobowego patrolu w oddziale WiN dowodzonym przez kpt. Zdzisława Brońskiego ps. „Uskok”. W następnym roku patrol „Lalka” wpadł w zasadzkę UB, z życiem uszedł jedynie Franczak. Na bezpośredni trop Franczaka bezpieka wpadła w roku 1963. Było to możliwe dzięki nawiązaniu przez SB współpracy ze Stanisławem Mazurem (pseudonim operacyjny „Michał”), mieszkańcem wsi Wygnanowice, który przyznał się do kontaktów z „Lalkiem”. Za wydanie partyzanta miał otrzymać 5 tys. złotych. Trop prowadził do gospodarstwa Wacława Becia z Majdan Kozic Górnych. 21 października 1963 r. gospodarstwo zostało otoczone przez funkcjonariuszy SB i ZOMO, łącznie 37 ludzi. Józef Franczak został zastrzelony 21 października 1963 roku. Jego ciało w tajemnicy przed rodziną złożono w anonimowej mogile na jednym z lubelskim cmentarzy. Dopiero po 20 latach szczątki „Lalka” za sprawą jego siostry Czesławy Kasprzak zostały przeniesiono na cmentarz parafialny w Piaskach.

Pokaż więcej

DZIENNIK HISTORII: ZOBACZ WIĘCEJ

17 Marca 1918 (106 lat temu)

Dziennik Historii Polski
Urodził się bohater, żołnierz ZWZ-AK Józef Franczak ps. „Lalek”. Nigdy nie złożył broni ginąc w 1963 roku, ostatni żołnierz walczący w podziemiu niepodległościowym.

21 Października 1963 (61 lat temu)

Zginął Józef Franczak ps. „Lalek”. Został postrzelony we wsi Kozice Górne podczas obławy zorganizowanej przez komunistów. Był żołnierzem ZWZ-AK oraz WiN. Ostatni partyzant podziemia niepodległościowego.

Miejsca pamięci: ZOBACZ WIĘCEJ

Kadr historii: ZOBACZ WIĘCEJ

DZIENNIK HISTORII POLSKI

22 Kwietnia
1714 (310 lat temu)
W Karłowicach podpisany został traktat pokojowy między Polską, a Turcją potwierdzający pokój zawarty 26 stycznia 1699 roku. Dzięki temu porozumieniu Polska odzyskała zachodnią Ukrainę oraz Podole.
1794 (230 lat temu)
Wybuchło powstanie kościuszkowskie w Wilnie, dowodził nim pułkownik Jakub Jasiński.
1863 (161 lat temu)
W czasie powstania styczniowego dowodzony przez Dionizego Czachowskiego oddział powstańców rozbił pod Stefankowem kozacki oddział majora Dońca-Chmielnickiego.
1908 (116 lat temu)
Urodziła się Janina Antonina Lewandowska z domu Dowbor-Muśnicka – polska pilot szybowcowy i samolotowy, podporucznik pilot lotnictwa Wojska Polskiego II RP, jedyna kobieta - ofiara zbrodni katyńskiej, pośmiertnie awansowana do stopnia porucznika. Została zamordowana w Katyniu w 1940 r. przez NKWD.
1940 (84 lata temu)
Prawdopodobnie tego dnia w areszcie NKWD Twerze mając 54 lata zamordowany został pochodzący z Siedlec koło Nowego Sącza Franciszek Matusik. Był starszym przodownikiem Policji Państwowej, komendant posterunku w Niemowiczach w powiecie sarneńskim w województwie wołyńskim.
1943 (81 lat temu)
We Lwowie, w wieku 33 lat zmarł na tyfus Adam Cużytek komendant IX Okręgu Batalionów Chłopskich, uczestnik wojny obronnej z 1939 roku, żołnierz Samodzielniej Brygady Strzelców Spadochronowych oraz Cichociemny. Był działacz podziemia konspiracyjnego, organizator walk z bandami UPA na Kresach Wschodnich.
1944 (80 lat temu)
W nocy 22/23 kwietnia w Warszawie na atak serca zmarł płk dypl. Tadeusz Kurcyusz ps. „Morski”, „Żegota”. Był Komendantem Głównym Narodowych Sił Zbrojnych.
1957 (67 lat temu)
W wieku 61 lat zmarł w Bydgoszczy Augustyn Träger, żołnierz Armii Austro-Węgierskiej, w czasie pierwszej wojny światowej żołnierz Legionów Polskich, oficer Oddziału 2. Sztabu Generalnego, członek Armii Krajowej. Po wojnie został aresztowany przez NKWD i na rok osadzony w ubeckim więzieniu.
1986 (38 lat temu)
Koniec procesu przywódców Konfederacji Polski Niepodległej (KPN). Wyrok: Leszek Moczulski (zdjęcie) - 4 lata więzienia, Adam Słomka i Krzysztof Król - 2,5 roku więzienia, Dariusz Wójcik i Andrzej Szomański - 2 lata więzienia.
Miejsca pamięci

LICZBA MIEJSC PAMIĘCI

© 2019 -   pamietajskadjestes.pl - Wszelkie prawa zastrzeżone | Ustawienia ciasteczek