profil
Jędrzej Moraczewski
Krzyż WalecznychJędrzej Moraczewski urodził się 13 stycznia 1870 r. w Trzemesznie. Pochodził z rodziny o tradycjach patriotycznych – jego ojciec walczył w powstaniu styczniowym. W młodości działał w tajnym kółku patriotycznym, a po ukończeniu studiów inżynierskich na Politechnice Lwowskiej zaangażował się w ruch socjalistyczny i współtworzył Galicyjską Partię Socjaldemokratyczną. Był aktywny w ruchu spółdzielczym i pracował jako publicysta. W 1896 r. ożenił się z działaczką Zofią Gostkowską.
W 1907 r. został posłem do parlamentu austriackiego. W czasie I wojny światowej wstąpił do Legionów, był oficerem i współpracował z Naczelnym Komitetem Narodowym. Po wojnie został ministrem w rządzie lubelskim, a 18 listopada 1918 r. premierem pierwszego rządu niepodległej Polski. Jego gabinet wprowadził m.in. ośmiogodzinny dzień pracy i prawa wyborcze dla kobiet. W styczniu 1919 r. podał się do dymisji.
Był posłem, wicemarszałkiem Sejmu i ministrem robót publicznych. Wspierał Piłsudskiego podczas zamachu majowego. W związku z poparciem dla sanacji został usunięty z PPS. Po 1930 r. wycofał się z polityki, krytykując później jej kurs.
Podczas wojny organizował pomoc dla ofiar oraz prowadził działalność spółdzielczą. Stracił czworo dzieci – dwoje zginęło w Auschwitz, jedno w wojnie z bolszewikami, jedno w dzieciństwie. Zginął 5 sierpnia 1944 r. w czasie walk o Sulejówek. Został pochowany na Powązkach w Warszawie.