hetman Mikołaj Kamieniecki

hetman Mikołaj Kamieniecki

Mikołaj Kamieniecki herbu Pilawa, urodzony w 1460 roku na zamku w Odrzykoniu, zapisał się na kartach historii jako postać formatu europejskiego, będąc pierwszym w historii hetmanem wielkim koronnym. Jego życie i kariera stanowiły pomost między średniowiecznym etosem rycerskim a nowożytną sztuką wojenną. Jako syn kasztelana sanockiego, od najmłodszych lat obracał się w kręgach dworskich, co pozwoliło mu zdobyć zaufanie kolejnych władców z dynastii Jagiellonów: Jana Olbrachta, Aleksandra oraz Zygmunta I Starego. To właśnie za panowania Aleksandra Jagiellończyka, w 1503 roku, Kamieniecki otrzymał dożywotnią nominację na urząd hetmana, co usankcjonowało jego rolę jako naczelnego wodza wojsk polskich. Jego geniusz militarny opierał się na doskonałym zrozumieniu specyfiki walki na kresach południowo-wschodnich, gdzie głównym zagrożeniem były mobilne czambuły tatarskie oraz rosnące wpływy hospodarstwa mołdawskiego.

Kamieniecki był dowódcą, który nigdy nie przegrał żadnej bitwy, co w epoce ciągłych konfliktów zbrojnych graniczyło z legendą. Jego największym tryumfem była bitwa pod Łopusznem (znana też jako bitwa pod Wiśniowcem) stoczona w 1512 roku. Wspólnie z księciem Konstantym Ostrogskim dowodził tam siłami polsko-litewskimi, które w pył rozbiły znacznie liczniejszą armię Tatarów, uwalniając tysiące jeńców z jasyrów. Sukces ten nie tylko przyniósł mu sławę nieustraszonego wodza, ale również na lata zabezpieczył granice państwa przed najazdami z południa. Wcześniej, w 1509 roku, skutecznie przeprowadził wyprawę odwetową na Mołdawię, pokonując wojska hospodara Bogdana Ślepego pod Chocimiem i wymuszając korzystne warunki pokojowe. Kamieniecki nie był jednak wyłącznie żołnierzem; pełnił najwyższe funkcje administracyjne, będąc wojewodą krakowskim oraz sandomierskim, a także piastując prestiżowy urząd starosty generalnego krakowskiego.

Mimo ogromnych wpływów politycznych i militarnych, życie prywatne hetmana było naznaczone trudnościami finansowymi. Angażując własne środki w utrzymanie obrony potocznej i dozbrajanie oddziałów, często popadał w długi, co świadczy o jego głębokim patriotyzmie i przedkładaniu dobra Rzeczypospolitej nad własny majątek. Jego śmierć 15 kwietnia 1515 roku w Krakowie zakończyła pewną epokę w dziejach polskiej wojskowości. Został pochowany z najwyższymi honorami w katedrze na Wawelu, w kaplicy św. Mikołaja, co było wyrazem najwyższego uznania dla jego zasług wobec korony. Mikołaj Kamieniecki pozostawił po sobie zreformowaną armię, w której kluczową rolę zaczęła odgrywać lekka jazda, oraz model sprawowania urzędu hetmańskiego, który przetrwał przez kolejne stulecia jako fundament potęgi militarnej państwa polsko-litewskiego.

Pokaż więcej

DZIENNIK HISTORII: ZOBACZ WIĘCEJ

15 Kwietnia 1515 (511 lat temu)

Dziennik Historii Polski
W Krakowie w wieku 55 lat zmarł Mikołaj Kamieniecki, hetman wielki koronny, wojewoda sandomierski, starosta sanocki i krakowski. Był uczestnikiem bitew pod Chocimiem i Łopusznem, w czasie której dysponując wojskami liczącymi 5 tysięcy żołnierzy kawalerii dokonał pogromu 25 tysięcy Tatarów.

Kadr historii: ZOBACZ WIĘCEJ

DZIENNIK HISTORII POLSKI

20 Kwietnia
1797 (229 lat temu)
Walczący pod Weroną 400 osobowy oddział polskich legionistów pod dowództwem majora Klemensa Liberadzkiego udzielił wsparcia oddziałom francuskim dowodzonym przez generałów Josepha Chabrana i Josepha Lahoza, które walczyły z antyfrancuskimi wojskami powstańczymi majora Ferro.
1873 (153 lata temu)
Urodził się w Siemianowicach Śląskich działacz polityczny, związany z chrześcijańską-demokracją, Górnego Śląska Wojciech Korfanty. Pełnił funkcje komisarza plebiscytowego, przewodził III powstaniu śląskiemu, był posłem na Sejm i wicepremierem w rządzie Witosa.
1887 (139 lat temu)
Na pięcioletnią zsyłkę na Syberię został skazany przez carskie władze Józef Piłsudski.
1910 (116 lat temu)
Urodził się we wsi Łychów w powiecie kraśnickim kpt. Wacław Piotrowski ps. „Cichy”. Był uczestnikiem kampanii wrześniowej z 1939 roku, dowódził oddziałem partyzanckim NSZ na Lubelszczyźnie, który działał w powiecie kraśnickim.
1919 (107 lat temu)
Do Polski przybył pociąg z pierwszymi żołnierzami Armii Hallera. Zostali oni uroczyście powitani na dworcu kolejowym w Ostrowie Wielkopolskim.
1940 (86 lat temu)
Powołana została przez generała Stefana Roweckiego specjalna jednostka sabotażowo-dywersyjna - Związek Odwetu.
1943 (83 lata temu)
Oddział egzekucyjny Armii Krajowej przeprowadził nieudany zamach na dowódcę policji i SS w Krakowie Friedricha Krugera.
1945 (81 lat temu)
Z obozu pracy w Hamburgu zbiegł porucznik Stanisław Kolasiński ps. „Śmiga”. W czasie akcji „Burza” organizator i dowódca oddziału leśnego 2. kompanii 19. pułku piechoty Armii Krajowej. W maju 1945 roku wyjechał do Wielkiej Brytanii, gdzie wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie pod dowództwem brytyjskim.
1945 (81 lat temu)
Sotnia UPA „Łastiwki” dokonała ataku na wieś Borownica koło Birczy w województwie podkarpackim. Wioskę ostrzelano z granatników i karabinów maszynowych. Użyto pocisków zapalających, aby podpalić domy. Zginęło 70 osób.
1945 (81 lat temu)
Zmarł działacz niepodległościowy, żołnierz Legionów Polskich i sybirak Wacław Sieroszewski, był pisarzem i etnografem.
1947 (79 lat temu)
Powołano Grupę Operacyjną „Wisła”. Był to związek operacyjny Wojska Polskiego pod dowództwem gen. Stefana Mossora, przeznaczony do walki z ukraińskimi bandami w rejonie Sanok - Przemyśl - Lubaczów. Grupa ta brała udział w szeroko zakrojonej akcji antyterrorystycznej „Wisła”.
1948 (78 lat temu)
Oddział chor. Witolda Boruckiego ps. „Babinicz”, „Dąb” z Komendy Powiatu „Mściciel” Narodowego Zjednoczenia Wojskowego zajął Krzynowłogę Małą w powiecie przasnyskim. Żołnierze rozbili posterunek MO. Podczas akcji zginął jego komendant.
1956 (70 lat temu)
Po 8 latach od zatrzymania przez funkcjonariuszy Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, z komunistycznego więzienia we Wronkach został zwolniony as myśliwski Polskich i Królewskich Sił Powietrznych gen. Stanisław Skalski.
Miejsca pamięci

LICZBA MIEJSC PAMIĘCI

© 2019 -   pamietajskadjestes.pl - Wszelkie prawa zastrzeżone