Pomnik upamiętniający zamordowanych przez Niemców - Piaski

Autor zdjęć: Tomasz Wroński
Szczegółowe dane:
Kraj:polska
Województwo:Łódzkie
Miejscowość:Piaski
Lokalizacja:ul. Wolności 19

OPIS:

DNIA Z 4 NA 5 WRZEŚNIA 1939r. W TYM MIEJSCU
ZAMORDOWANI ZOSTALI PRZEZ ŻOŁDAKÓW HITLEROWSKICH:
BEDNARCZYK WOJCIECH  LAT 63
KOZA BOLESŁAW  LAT 40
ŁAGIEWKA ELEONORA  LAT 16
MICHOŃ WŁADYSŁAW  LAT 26
PLUTA WOJCIECH  LAT 65
RACHWALIK JÓZEF  LAT 60
RACHWALIK MARIA  LAT 60
RACHWALIK STANISŁAW  LAT 20
SZYDA JAN  LAT 35
SZYDA JAN  LAT 40
SZYDA WŁADYSŁAW  LAT 28
WROŃSKI JAN  LAT 58
WROŃSKA PAULINA  LAT 58
CZEŚĆ ICH PAMIĘCI

W dniu 4 września 1939 r. przez wieś Piaski przechodziły oddziały niemieckie, z których jeden zatrzymał się na noc w pobliżu miejscowości. W późnych godzinach wieczornych żołnierze niemieccy rozpoczęli ostrzał wsi po uprzednim oświetleniu jej specjalnie wystrzelonym ładunkiem. Po zakończeniu ostrzału Niemcy weszli do wsi i przechodząc obok kolejnych zabudowań wyganiali z domów mieszkańców. Część z nich została zmordowana na drodze na oczach rodzin, a niektóre z ofiar dodatkowo przed śmiercią były dotkliwie bite kolbami karabinów. W takich okolicznościach zginęli: Wojciech Bednarczyk, Władysław Szyda s. Adama, Jan Szyda s. Adama, Bolesław Koza, Wojciech Pluta, Jan Szyda s. Michała, Jan Wroński, Władysław Michoń, Józef Rachwalik, Marianna Rachwalik, Stanisław Rachwalik s. Józefa, Paulina Wrońska oraz Eleonora Łągiewka. Dwójce mieszkańców, których sprawcy usiłowali zabić, udało się przeżyć. Jedną z tych osób była Helena Rachwalik. Miała ona wtedy 16 lat. Zwłoki ofiar początkowo pochowane zostały na terenach poszczególnych posesji, a później przeniesiono je na cmentarz w Garnku. W toku prowadzonego śledztwa przez Oddziałową Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Łodzi (oraz jej poprzedniczkę) w zakresie zabójstw 13 Polaków dokonanych w nocy z 4 na 5 września 1939 roku we wsi Piaski przez żołnierzy hitlerowskich nie udało się ustalić tożsamości sprawców mordu. Można jedynie przypuszczać, że dopuścili się jej żołnierze 42 regimentu piechoty z 46 Dywizji Piechoty Wehrmachtu operujący w rejonie Piasków w dniach 4-6 września 1939 r. Śledztwo w zakresie tego zdarzenia prowadzone było za syg. S53/05/Zn i zostało zakończone decyzją z dnia 17 października 2005 roku o umorzeniu postępowania. W 30 rocznicę napaści hitlerowców na Polskę i barbarzyńskiego mordu ludności wsi Piaski, mieszkańcy gromady Garnek złożyli się i ufundowali pamiątkową tablicę, która została zamontowana na budynku wtedy obecnej Szkoły Podstawowej w Piaskach. Na tablicy była informacja, że dnia z 4 na 5 września 1939 roku w tym miejscu zostali zamordowani przez żołdaków hitlerowskich. Cześć ich pamięci. Opiekę nad miejscem upamiętnionym mieli sprawować uczniowie szkoły w Piaskach. Na wniosek kilku osób z rodzin pomordowanych we wrześniu 2010 roku tablica została przeniesiona na zbiorową mogiłę do Kajetanowic. Powodem tego miało być to aby uroczystości rocznicowe były obchodzone wspólnie. Takie rozwiązanie było kontrowersyjne. Dlatego starą tablicę pozostawiono na budynku po byłej szkole a nową tablicę umieszono na zbiorowej mogile w Kajetanowicach. Obecny radny Tomasz Wroński prowadził rozmowy z członkami rodzin pomordowanych i ustalił, że osoby z pozostałych rodzin osób zamordowanych szanują taką wolę aby uroczystości barbarzyńskiego mordu na mieszkańcach wsi Piaski i Kajetanowice były obchodzone wspólnie we wrześniu każdego roku w Kajetanowicach ale żeby płyta pamiątkowa lub kamień pamiątkowy upamiętniający barbarzyński mord Wermachtu na mieszkańcach wsi Piaski w rejonie byłej szkoły pozostał. W związku z powyższym w dniu 25 maja 2017 roku radny Tomasz Wroński złożył wniosek do Wójta Gminy w Gidlach o ustawienie kamienia pamiątkowego wraz z tablicą informacyjną o tym tragicznym dniu. Pamiątkowy kamień został sfinansowany przez Urząd Gminy Gidle, który w 80 rocznice mordu 13 mieszkańców wsi Piaski tj w dniu 5 września 2019 roku został poświęcony przez księdza proboszcza Dariusza Tuczapskiego. Podczas poświęcenia kamienia pamiątkowego obecne były rodziny osób zamordowanych, Wójt Gminy Gidle Pan Lech Bugaj, Przewodniczący Rady Gminy Pan Leszek Kucharski wraz z radnymi, Sekretarz Gminy Gidle Pani Urszula Borowik , radny a jednoczenie sołtys wsi Piaski Pan Tomasz Wroński, sołtys wsi Kajetanowice Pani Renata Musiał, członkowie Rady Sołeckiej wsi Piaski oraz mieszkańcy z miejscowości Piaski i Kajetanowice.

DZIENNIK HISTORII POLSKI

31 Marca
1831 (192 lata temu)
W czasie trwania powstania listopadowego Polskie wojska odniosły zwycięstwa podczas bitwy pod Wawrem i Dębem Wielkim.
1878 (145 lat temu)
Zmarł w Paryżu lekarz, uczestnik powstania listopadowego i działacz społeczno-polityczny Seweryn Gałęzowski. Odznaczony Orderem Virtuti Militari.
1892 (131 lat temu)
Urodził się dowódca słynnej 1. Polskiej Dywizji Pancernej znanej z walk pod Falaise i wyzwolenia Bredy, generał Stanisław Maczek.
1921 (102 lata temu)
Zmarł w Poznaniu generał podporucznik Armii Wielkopolskiej Kazimierz Grudzielski. Był również generałem dywizji Wojska Polskiego.
1936 (87 lat temu)
Urodziła się Różyczka Goździewska, 8 letnia sanitariuszka, uczestniczka powstania warszawskiego. Swoją służbę pełniła w szpitalu przy ulicy Moniuszki 11. Jej ogromne poświęceniu pozwoliło uratować życie wielu ludzi. Przeżyła wojnę, zmarła we Francji w 1989 roku.
1940 (83 lata temu)
W mieszkaniu przy ulicy Dunin-Wąsowicza 44 we Lwowie został aresztowany razem żoną generał Mariusz Zaruski. Był oficerem Legionów Polskich i Polskiej Organizacji Wojskowej, jeden z pionierów polskiego narciarstwa, taternictwa i żeglarstwa zmarł 8 kwietnia 1941 roku w Chersoniu.
1941 (82 lata temu)
W Warszawie aresztowany został Gustaw Niemiec ps. „Gucio”, inżynier budowy okrętów, harcmistrz, w latach 1931-34 komendant Hufca Harcerzy w Gdańsku, referent prasy i propagandy w Kwaterze Głównej Związku Harcerstwa Polskiego w Gdańsku, w konspiracji szef Głównej Kwatery Szarych Szeregów. 6 kwietnia 1941 roku został wywieziony do obozu koncentracyjnego KL Auschwitz.
1944 (79 lat temu)
Żołnierze z oddziału bojowego kontrwywiadu Komendy Głównej Armii Krajowej „993/W” w Warszawie zastrzelili szefa warszawskiego oddziału Centralnego Komitetu Ukraińskiego ppłk Mychajło Pohotowko. Był on odpowiedzialny m.in. za werbunek ochotników do Dywizji SS „Galizien”.
1946 (77 lat temu)
W Łapanowie, powiat bocheński, oddział Narodowych Sił Zbrojnych pod dowództwem kpt. Jana Dubaniowskiego ps. „Salwa” zorganizował zasadzkę na komunistyczną grupę operacyjną Urzędu Bezpieczeństwa i MO. Zginęło 7 funkcjonariuszy, 11 zostało rannych.
1947 (76 lat temu)
Przed Urzędem Bezpieczeństwa w Łomży ujawnił się por. Michał Bierzyński ps. „Sęp”, szef Pogotowia Akcji Specjalnej Komendy Powiatu Łomża Północna Narodowego Zjednoczenia Wojskowego. Został aresztowany 5.09.1947 roku. Komunistyczny Wojskowy Sąd Rejonowy w Białymstoku skazał go na karę dożywotniego więzienia.
1963 (60 lat temu)
Zmarła działaczka niepodległościowa PPS i POW, a prywatnie żona marszałka Józefa Piłsudskiego, Aleksandra Piłsudska. Jej prochy sprowadzono i pochowano na warszawskich Powązkach w 1992 roku.
Miejsca pamięci

LICZBA MIEJSC PAMIĘCI

© 2019 -   pamietajskadjestes.pl - Wszelkie prawa zastrzeżone