PRZED ROKIEM

PRZED ROKIEM

Rok temu stolica Polski, Warszawa, przeżywała niezapomniane i wzniosłe chwile. Odwieczny wróg polskości i chytry ciemiężca walił się w przepaść. Co chwila nadchodziły radosne wieści z zachodniego frontu, że niepokonana, zdawałoby się, siła pruskiego militaryzmu, rozpada się w nicość, że zwycięskie armje naszych sojuszników idą w nieodpartym ataku naprzód, że cesarz i wszystkie kronprince gotują się już do ucieczki i uciekają, i że nad całym światem, a przedewszystkiem nad naszą nękaną Ojczyzną wschodzi wielkie słońce wolności i zwycięstwa.

Wiadomości te zelektryzowały miasto. Poruszyły je do głębi, wydobyły na jego powierzchnię te ukryte, a wiecznie pulsujące źródła najgłębszego patryjotyzmu i ofiary narodowej.

Rozpoczęło się przedewszystkiem masowe rozbrajanie Niemców. Nad wieczorem dnia 10 listopada do żołnierza niemieckiego, idącego Nowym-Światem, podeszło kilkunastu członków P. O. W., żądając oddania broni. Niemiec oddał posłusznie, bez słowa protestu. W godzinę później akcja planowego rozbrajania odbywała się po całym mieście. Jakby czarodziejskim sposobem pojawiły się nagle na mieście patrole Polskiej Organizacji Wojskowej, która w ukryciu i celowo przygotowywała się do tego ostatecznego momentu. Natychmiast obstawiono już własnym wojskiem wszystkie rogatki, a wszyscy żołnierze niemieccy pochowali się do koszar.

Około północy zagrzmiały pierwsze strzały. Zdobywano dworzec Wiedeński, następnie ratusz i koszary w różnych punktach miasta. W krótkim czasie zajęto wszystkie ważniejsze posterunki i zaczęto mobilizować całą młodzież. W akcji tej ludność Warszawy brała najwyższy udział, przychodząc wszędzie z czynną pomocom Polskim Organizacjom Wojskowym.

Prawie równocześnie ogólny prąd, zmierzający do zrzucenia ciężkiej, ohydnej łapy okupacji, rozlał się po całym kraju. W podobny sposób i mniej więcej w tym samym czasie postąpiono w Częstochowie, Piotrkowie, Radomiu, Łodzi, Siedlcach, Włocławku, Łowiczu i Skierniewicach. Okazało się, że nienawiść do Niemców była nietylko żywiołową, ale i wojskowo zorganizowaną. Wszędzie wystąpiły na widownię Polskie Organizacje Wojskowe, które po krótkim oporze rozbrajały wojska niemieckie i obejmowały władzę.

Tak było przed rokiem. Od tego czasu przemierzyliśmy wielka drogę wysiłku, zwycięstw wojennych i organizacji państwa. Zrobiliśmy dużo i dowiedliśmy światu, a przedewszystkim sobie samym, że jesteśmy narodem wielkim, potężnym, który nietylko chce, ale i umie tworzyć państwo w najtrudniejszych warunkach politycznych i społecznych. Trudności, jakie mamy do zwalczenia są niewątpliwie wielkie. Dużo jeszcze trudu i ofiar pociągnie za sobą sprawa ostatecznego uporządkowania granic naszej Ojczyzny i ustalenia porządku prawnego wewnątrz kraju. Ale wiemy o tym dobrze i mamy tę najgłębszą wiarę, że każdy żołnierz i każdy prawy obywatel tego państwa wszystko co mu najdroższe gotów jest złożyć w ofierze, aby dopomóc do zbudowania potężnej i kwitnącej Ojczyzny.

Rok wytężonego trudu i wielkich ofiar jest poza nami. Przed nami lata całe, w które wstępujemy z nadzieją, miłością i wiarą w przyszłość.

                     Cz.

 

Źródła:

  • „Żołnierz Polski" pismo poświęcone czynowi i doli żołnierza polskiego. Nr 66. Warszawa, środa 12 listopada 1919. 

Miejsca pamięci

POWIĄZANE KADRY

DZIENNIK HISTORII POLSKI

13 Czerwca
1611 (413 lat temu)
Po trwającym od 29 września 1609 roku oblężeniu pod naporem Polaków upadła twierdza Smoleńsk, która była jedną z potężniejszych twierdz w tym okresie.
1638 (386 lat temu)
Rozegrała się bitwa pod Żowninem (obecnie Ukraina). Liczące 8 tysięcy żołnierzy wojska polskie pod dowództwem Mikołaja Potockiego (grafika) pokonały dwukrotnie większą armię kozacką dowodzoną przez hetmana Jakuba Ostrzanina, zmuszając ją do ucieczki za Dniepr.
1864 (160 lat temu)
Zmarł działacz emigracyjny generał Henryk Dembiński. Był uczestnikiem wojen napoleońskich, a podczas powstania listopadowego pełnił funkcję gubernatora Warszawy.
1900 (124 lata temu)
W Nochowie urodził się Władysław Bartkowiak, sierżant Wojska Polskiego, pilot, uczestnik pierwszej wojny światowej i wojny polsko-bolszewickiej w 1920 roku. Służył w 3 Wielkopolskiej Eskadrze Lotniczej.
1915 (109 lat temu)
Odbyła się szarża pod Rokitną. 64 ułanów z 2. szwadronu II Brygady Legionów Polskich w brawurowej szarży przełamało pozycje rosyjskie. Choć austro-węgierscy dowódcy nie wykorzystali tego sukcesu, Rosjanie sami wycofali się, oddając pole wojskom habsburskim.
1915 (109 lat temu)
Podczas bitwy pod Rokitną śmierć poniósł dowódca ułanów II Brygady Legionów Polskich rotmistrz Zbigniew Dunin-Wąsowicz.
1930 (94 lata temu)
Urodził się oficer Sztabu Generalnego Ludowego Wojska Polskiego Ryszard Kukliński. Przekazywał on tajne informacje do CIA o Układzie Warszawskim oraz planie wprowadzenia stanu wojennego w Polsce.
1942 (82 lata temu)
W Ponarach Gestapo rozstrzelało aresztowanego w styczniu tego samego roku przywódcę Szarych Szeregów na Litwie Zbigniewa Skłodowskiego
1949 (75 lat temu)
W więzieniu na warszawskim Mokotowie zamordowany został por. Stefan Głowacki ps. „Smuga”, oficer Okręgu Wileńskiego Armii Krajowej, w czasie wojny obronnej w roku 1939 obrońca Augustowa i Suwałk, po wojnie członek antykomunistycznej organizacji konspiracyjnej podpułkownika Antoniego Olechnowicza ps. „Podhorecki”.
1990 (34 lata temu)
Powstała jednostka GROM, czyli Grupa Reagowania Operacyjno - Manewrowego im.Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej.
Miejsca pamięci

LICZBA MIEJSC PAMIĘCI

© 2019 -   pamietajskadjestes.pl - Wszelkie prawa zastrzeżone | Ustawienia ciasteczek