PRZED ROKIEM

PRZED ROKIEM

Rok temu stolica Polski, Warszawa, przeżywała niezapomniane i wzniosłe chwile. Odwieczny wróg polskości i chytry ciemiężca walił się w przepaść. Co chwila nadchodziły radosne wieści z zachodniego frontu, że niepokonana, zdawałoby się, siła pruskiego militaryzmu, rozpada się w nicość, że zwycięskie armje naszych sojuszników idą w nieodpartym ataku naprzód, że cesarz i wszystkie kronprince gotują się już do ucieczki i uciekają, i że nad całym światem, a przedewszystkiem nad naszą nękaną Ojczyzną wschodzi wielkie słońce wolności i zwycięstwa.

Wiadomości te zelektryzowały miasto. Poruszyły je do głębi, wydobyły na jego powierzchnię te ukryte, a wiecznie pulsujące źródła najgłębszego patryjotyzmu i ofiary narodowej.

Rozpoczęło się przedewszystkiem masowe rozbrajanie Niemców. Nad wieczorem dnia 10 listopada do żołnierza niemieckiego, idącego Nowym-Światem, podeszło kilkunastu członków P. O. W., żądając oddania broni. Niemiec oddał posłusznie, bez słowa protestu. W godzinę później akcja planowego rozbrajania odbywała się po całym mieście. Jakby czarodziejskim sposobem pojawiły się nagle na mieście patrole Polskiej Organizacji Wojskowej, która w ukryciu i celowo przygotowywała się do tego ostatecznego momentu. Natychmiast obstawiono już własnym wojskiem wszystkie rogatki, a wszyscy żołnierze niemieccy pochowali się do koszar.

Około północy zagrzmiały pierwsze strzały. Zdobywano dworzec Wiedeński, następnie ratusz i koszary w różnych punktach miasta. W krótkim czasie zajęto wszystkie ważniejsze posterunki i zaczęto mobilizować całą młodzież. W akcji tej ludność Warszawy brała najwyższy udział, przychodząc wszędzie z czynną pomocom Polskim Organizacjom Wojskowym.

Prawie równocześnie ogólny prąd, zmierzający do zrzucenia ciężkiej, ohydnej łapy okupacji, rozlał się po całym kraju. W podobny sposób i mniej więcej w tym samym czasie postąpiono w Częstochowie, Piotrkowie, Radomiu, Łodzi, Siedlcach, Włocławku, Łowiczu i Skierniewicach. Okazało się, że nienawiść do Niemców była nietylko żywiołową, ale i wojskowo zorganizowaną. Wszędzie wystąpiły na widownię Polskie Organizacje Wojskowe, które po krótkim oporze rozbrajały wojska niemieckie i obejmowały władzę.

Tak było przed rokiem. Od tego czasu przemierzyliśmy wielka drogę wysiłku, zwycięstw wojennych i organizacji państwa. Zrobiliśmy dużo i dowiedliśmy światu, a przedewszystkim sobie samym, że jesteśmy narodem wielkim, potężnym, który nietylko chce, ale i umie tworzyć państwo w najtrudniejszych warunkach politycznych i społecznych. Trudności, jakie mamy do zwalczenia są niewątpliwie wielkie. Dużo jeszcze trudu i ofiar pociągnie za sobą sprawa ostatecznego uporządkowania granic naszej Ojczyzny i ustalenia porządku prawnego wewnątrz kraju. Ale wiemy o tym dobrze i mamy tę najgłębszą wiarę, że każdy żołnierz i każdy prawy obywatel tego państwa wszystko co mu najdroższe gotów jest złożyć w ofierze, aby dopomóc do zbudowania potężnej i kwitnącej Ojczyzny.

Rok wytężonego trudu i wielkich ofiar jest poza nami. Przed nami lata całe, w które wstępujemy z nadzieją, miłością i wiarą w przyszłość.

                     Cz.

 

Źródła:

  • „Żołnierz Polski" pismo poświęcone czynowi i doli żołnierza polskiego. Nr 66. Warszawa, środa 12 listopada 1919. 

Miejsca pamięci

POWIĄZANE KADRY

DZIENNIK HISTORII POLSKI

29 Maja
1493 (531 lat temu)
Na Górze Przemysława w Poznaniu wielki mistrz zakonu krzyżackiego Johann von Tieffen złożył hołd lenny królowi Polski Janowi I Olbrachtowi (grafika).
1580 (444 lata temu)
Król Stefan Batory otrzymał od papieża Grzegorza XIII tytuł „Fidei defensor”. Było to papieskie uznanie zasług Batorego w obronie wiary i tradycji chrześcijańskich, a także nagroda za zasługi i zachęta do dalszych działań przeciwko Turkom i Tatarom.
1831 (193 lata temu)
W czasie powstania listopadowego miała miejsce bitwa pod Rajgrodem. Wojska powstańcze pod dowództwem generała Antoniego Giełguda pokonały wojska rosyjskie feldmarszałka Fabiana Gottlieba von der Osten-Sackena.
1861 (163 lata temu)
Zmarł wybitny polski uczony, historyk i działacz niepodległościowy Joachim Lelewel.
1878 (146 lat temu)
W Siedlcach urodził się Antoni Ponikowski, działacz Stronnictwa Narodowo-Demokratycznego, inżynier, profesor i rektor Politechniki Warszawskiej, a także minister wyznań religijnych i premier Rzeczpospolitej Polskiej.
1916 (108 lat temu)
Urodził się żołnierz AK, historyk, profesor UJ Wacław Felczak. Był kurierem i emisariuszem rządu RP na uchodźstwie, a po wojnie więziony przez komunistów.
1920 (104 lata temu)
W czasie wojny polsko-bolszewickiej miała miejsce bitwa pod Wołodarką. Było to zbrojne starcie pomiędzy polską armią, a I Armią Konną Siemiona Budionnego. Polacy odparli źle zorganizowany sowiecki atak ogniem z karabinów maszynowych, a następnie przypuścili szarżę na pozycje wroga. Obie strony poniosły ciężkie straty.
1934 (90 lat temu)
W Warszawie bojówka Obozu Narodowego Radykalnego ostrzelała siedzibę Polskiej Partii Socjalistycznej na Woli. Rany odniosło 7 osób. PPS-owskie bojówki w odwecie zaatakowały lokale należące do narodowców.
1939 (85 lat temu)
W Krakowie 2 Pułk Artylerii Lekkiej i 10 Pułk Artylerii Ciężkiej otrzymały uroczyście sztandary ufundowane przez społeczeństwo Przemyśla i Ziemi Przemyskiej. Sztandary wręczył generał dywizji Juliusz Rómmel (zdjęcie).
1945 (79 lat temu)
W Siedliskach w województwie podkarpackim miało miejsce lokalne zawieszenie broni pomiędzy przedstawicielami polskiego podziemia antykomunistycznego, a przedstawicielami Ukraińskiej Powstańczej Armii. Jego inicjatorem był dowódca Kompanii D-14 Batalionu D Zgrupowania Warta major Dragan Sotirović (zdjęcie).
1957 (67 lat temu)
Zmarł generał Emil Przedrzymirski-Krukowicz podczas kampanii z września 1939 roku dowodził Armią „Modlin”.
1967 (57 lat temu)
Arcybiskup Karol Wojtyła został mianowany na kardynała.
Miejsca pamięci

LICZBA MIEJSC PAMIĘCI

© 2019 -   pamietajskadjestes.pl - Wszelkie prawa zastrzeżone | Ustawienia ciasteczek