PRZED ROKIEM

PRZED ROKIEM

Rok temu stolica Polski, Warszawa, przeżywała niezapomniane i wzniosłe chwile. Odwieczny wróg polskości i chytry ciemiężca walił się w przepaść. Co chwila nadchodziły radosne wieści z zachodniego frontu, że niepokonana, zdawałoby się, siła pruskiego militaryzmu, rozpada się w nicość, że zwycięskie armje naszych sojuszników idą w nieodpartym ataku naprzód, że cesarz i wszystkie kronprince gotują się już do ucieczki i uciekają, i że nad całym światem, a przedewszystkiem nad naszą nękaną Ojczyzną wschodzi wielkie słońce wolności i zwycięstwa.

Wiadomości te zelektryzowały miasto. Poruszyły je do głębi, wydobyły na jego powierzchnię te ukryte, a wiecznie pulsujące źródła najgłębszego patryjotyzmu i ofiary narodowej.

Rozpoczęło się przedewszystkiem masowe rozbrajanie Niemców. Nad wieczorem dnia 10 listopada do żołnierza niemieckiego, idącego Nowym-Światem, podeszło kilkunastu członków P. O. W., żądając oddania broni. Niemiec oddał posłusznie, bez słowa protestu. W godzinę później akcja planowego rozbrajania odbywała się po całym mieście. Jakby czarodziejskim sposobem pojawiły się nagle na mieście patrole Polskiej Organizacji Wojskowej, która w ukryciu i celowo przygotowywała się do tego ostatecznego momentu. Natychmiast obstawiono już własnym wojskiem wszystkie rogatki, a wszyscy żołnierze niemieccy pochowali się do koszar.

Około północy zagrzmiały pierwsze strzały. Zdobywano dworzec Wiedeński, następnie ratusz i koszary w różnych punktach miasta. W krótkim czasie zajęto wszystkie ważniejsze posterunki i zaczęto mobilizować całą młodzież. W akcji tej ludność Warszawy brała najwyższy udział, przychodząc wszędzie z czynną pomocom Polskim Organizacjom Wojskowym.

Prawie równocześnie ogólny prąd, zmierzający do zrzucenia ciężkiej, ohydnej łapy okupacji, rozlał się po całym kraju. W podobny sposób i mniej więcej w tym samym czasie postąpiono w Częstochowie, Piotrkowie, Radomiu, Łodzi, Siedlcach, Włocławku, Łowiczu i Skierniewicach. Okazało się, że nienawiść do Niemców była nietylko żywiołową, ale i wojskowo zorganizowaną. Wszędzie wystąpiły na widownię Polskie Organizacje Wojskowe, które po krótkim oporze rozbrajały wojska niemieckie i obejmowały władzę.

Tak było przed rokiem. Od tego czasu przemierzyliśmy wielka drogę wysiłku, zwycięstw wojennych i organizacji państwa. Zrobiliśmy dużo i dowiedliśmy światu, a przedewszystkim sobie samym, że jesteśmy narodem wielkim, potężnym, który nietylko chce, ale i umie tworzyć państwo w najtrudniejszych warunkach politycznych i społecznych. Trudności, jakie mamy do zwalczenia są niewątpliwie wielkie. Dużo jeszcze trudu i ofiar pociągnie za sobą sprawa ostatecznego uporządkowania granic naszej Ojczyzny i ustalenia porządku prawnego wewnątrz kraju. Ale wiemy o tym dobrze i mamy tę najgłębszą wiarę, że każdy żołnierz i każdy prawy obywatel tego państwa wszystko co mu najdroższe gotów jest złożyć w ofierze, aby dopomóc do zbudowania potężnej i kwitnącej Ojczyzny.

Rok wytężonego trudu i wielkich ofiar jest poza nami. Przed nami lata całe, w które wstępujemy z nadzieją, miłością i wiarą w przyszłość.

                     Cz.

 

Źródła:

  • „Żołnierz Polski" pismo poświęcone czynowi i doli żołnierza polskiego. Nr 66. Warszawa, środa 12 listopada 1919. 

Miejsca pamięci

POWIĄZANE KADRY

DZIENNIK HISTORII POLSKI

3 Grudnia
1830 (192 lata temu)
Utworzony został Rząd Tymczasowy, na jego czele stanął książę Adam Jerzy Czartoryski, a dowództwo nad wojskiem objął generał Józef Chłopicki.
1886 (136 lat temu)
Na świat przyszedł Adam Skwarczyński,żołnierz Legionów Polskich oraz Polskiej Organizacji Wojskowej działacz polityczny, piłsudczyk.
1907 (115 lat temu)
Urodził się w Kijowie kapitan Marynarki Wojennej Jan Grudziński. Był ostatnim dowódcą okrętu podwodnego ORP „Orzeł”.
1916 (106 lat temu)
W Przededworzu k. Chmielnika urodził się por. Stanisław Grabda ps. „Bem”, „Vir-Olszyna”, oficer Wojska Polskiego, Organizacji Wojskowej Związek Jaszczurczy, Narodowych Sił Zbrojnych, Brygady Świętokrzyskiej NSZ, Armii Krajowej.
1917 (105 lat temu)
Urodził się w Żywcu Wilhelm Brasse, był więźniem KL Auschwitz. Twórca obozowych zdjęć więźniów.
1918 (104 lata temu)
W Poznaniu rozpoczęły się obrady Polskiego Sejmu Dzielnicowego. Było to zgromadzenie na którym dyskutowano na temat przyszłości kraju, jego ustroju i granic. Jednym z postulatów wysuniętych przez obradujących 1200 posłów było żądanie utworzenia Polski z dostępem do morza.
1920 (102 lata temu)
W Mołodecznie, obecnie miejscowość na Białorusi, Naczelny Wódz Józef Piłsudski dokonał uroczystego wręczenia sztandaru 5 Pułkowi Piechoty Legionów.
1925 (97 lat temu)
Urodził się Stefan Dąmbski żołnierz grupy dywersyjnej podobwodu AK Rzeszów-Południe, egzekutor Armii Krajowej.
1940 (82 lata temu)
Cyryl Ratajski został mianowany, przez premiera rządu RP na uchodźstwie Władysława Sikorskiego, na stanowisko Delegata Rządu RP na Generalne Gubernatorstwo, a później na cały kraj.
1944 (78 lat temu)
Podczas próby przedarcia się przez komunistyczną obławę poległ wraz z kilkoma swoimi żołnierzami ppor. Czesław Zajączkowski „Ragner”, dowódca IV batalionu 77. pp Armii Krajowej, a następnie Zgrupowania „Południe” na Nowogródczyźnie.
1948 (74 lata temu)
W Gliwicach funkcjonariusze UB aresztowali ppor. Kazimierza Chmielowskiego ps. „Rekin”, żołnierza Związku Walki Zbrojnej-Armii Krajowej, 3. i 5. Wileńskiej Brygady AK, zastępcę dowódcy 3. Brygady Wileńskiej Narodowego Zjednoczenia Wojskowego. Skazał go na karę śmierci. Wyrok wykonano w Białymstoku 1 kwietnia 1950 roku.
1949 (73 lata temu)
Podczas walki z Grupą Operacyjną UB i KBW zginęli żołnierze Narodowego Zjednoczenia Wojskowego. Ostatni komendant lll Okręgu NZW Białystok por. Kazimierz Żebrowski ps. „Bąk” oraz jego syn Jerzy Żebrowski ps. „Konar”.
Miejsca pamięci

LICZBA MIEJSC PAMIĘCI

© 2019 -   pamietajskadjestes.pl - Wszelkie prawa zastrzeżone